یکی از سردرگمیهای افراد موقع خرید خودرو فهمیدن تفاوت بین سند خودرو با برگ سبز است. از دید نیروی انتظامی، برگ سبز همان سند خودروست، درحالیکه سازمان ثبت اسناد سندی که در دفاتر ثبت میشود را سند واقعی خودرو میداند. اما سند خودرو بههرحال مهمترین مدرکیست که مالکیت خودرو را بهشکل قانونی ثابت میکند و این ابهام ایجاد میشود که آیا برگ سبز همان سند قطعی اتومبیل است و اگر چنین است، دیگر به ثبت رسمی سند خودرو در دفاتر استاد رسمی نیاز هست یا خیر؟
امروز در بلاگ بیمهشو (سایت استعلام بیمه) از تفاوت سند خودرو با برگ سبز میگوییم و اهمیت و ویژگی هرکدامشان را جداگانه بررسی میکنیم.
برگ سبز خودرو
برگ سبز خودرو که واقعا برگهای به رنگ سبز است از طرف پلیس راهنمایی و رانندگی میشود. مالک جدید خودرو، برای تعویض پلاک به پلیس راهنمایی و رانندگی مراجعه میکند. در آنجا بعد از طی شدن فرایند تعویض پلاک، بررسی اصالت وسیلهی نقلیه و تائید هویت مالک برگ سبز صادر میشود. در گذشته بالای این برگه عبارت «شناسنامهی مالکیت وسیلهی نقلیه» درج شده بود. اما از چند سال پیش این عبارت به «سند مالکیت وسیلهی نقلیه» تغییر کرده است.

از اطلاعات مهم روی این برگه میتوان به شمارهی مالکیت خودرو (شماره سنا) و مشخصات وسیلهی نقلیه به همراه مشخصات هویتی مالک اشاره کرد. این مشخصات شامل نوع خودرو، مدل و رنگ وسیلهی نقلیه، ظرفیت آن، تعداد سیلندر و تعداد چرخ، شماره موتور و شاسی و کد VIN، مشخصات هویتی مالک و شماره پلاک خودرو میشوند. برگ سبز خودرو در یک برگ و توسط پلیس راهنمایی و رانندگی صادر میشود و بر مالکیت پلاک خودرو دلالت میکند.
سند خودرو و سند کمپانی
سند خودرو در دفاتر اسناد رسمی یا همان دفترخانهها تنظیم و ثبت میشود. درست مانند زمانی که شما قصد خرید خانهای را دارد و سند آن را در دفترخانه تنظیم و امضا میکنید. این سند مالکیت قطعی و صد درصد شما را نسبت به وسیلهی نقلیه نشان میدهد و در دادگاه و دعاوی مختلف هم قابل ارائه است و از طرف قوه قضائیه به رسمیت شناخته میشود. برای صدور سند خودرو به خریدار و فروشنده باید مدارک زیر را به دفترخانه تحویل دهند.
مدارکی که فروشندهی خودرو باید ارائه دهد:
- تحویل اصل سند کارخانهی سازندهی خودرو (سند کمپانی)
- ارائهی شناسنامه و کارت ملی
- ارائهی برگهی عدم خلافی
- اصل سند مالکیت صادر شده (برگ سبز)
- پرداخت هزینههای شهرداری و انتقال سند
مدارکی که مالک جدید خودرو باید ارائه بدهد:
- ارائهی اصل کارت ملی و شناسنامه
- ارائهی بیمهنامهی شخص ثالث معتبر
- ارائهی مدرک برای احزار محل سکونت (مثل قبوض آب، برق و گاز)
- ارائهی اصل کارت معاینهفنی ( برای خودروهایی که هنوز چهارسال از تاریخ تولید آنها نگذشته است، نیازی به ارائهی معاینه فنی نیست.)
سند کمپانی همان سند و فاکتور فروش خودرو است که از طرف کمپانی سازندهی خودرو صادر میشود. در این سند مشخصات خودرو همراه با اطلاعات هویتی اولین مالک آن درج میشود. هر بار که خودرو خرید و فروش میشود، این برگه به مالک جدید تحویل داده میشود.
تفاوت سند خودرو با برگ سبز
همانطور که قبلا توضیح دادیم، برگ سبز روی مالکیت پلاک ماشین تاکید دارد. با اینوجود پلیس راهور عقیده دارد تنها دریافت برگ سبز اجباریست چرا که این برگه، همان سند مالکیت خودرو تلقی میشود. اما سازمان ثبت اسناد این موضوع را قبول ندارد و تنها سندی که در دفترخانه تنظیم میشود را برگهی مالکیت خودرو میداند. اختلاف نظر بین پلیس راهور و سازمان ثبت اسناد همچنان حلنشده باقی مانده است. پس چه باید کرد؟
در سالهای قبل که شماره پلاک با تغییر مالکیت خودرو تغییر نمیکرد هنگام تنظیم سند دفترخانهای، خود دفترخانه یک رونوشت از سند را برای پلیس راهنمایی و رانندگی ارسال میکرد تا مشخصات کارت خودرو با اطلاعات مالک جدید، تغییر پیدا کند. البته دفترچهای هم وجود داشت که پلیس آن را به صاحب جدید خودرو میداد و در آن ستونی طراحی شده بود که مشخصات نقلوانتقالات قبلی در آن ثبت میشد تا بهراحتی بتوان از سابقهی خرید و فروش خودرو استعلام گرفت.

اما با ثبت پلاک به نام خود افراد، شما همچنان بهعنوان مالک خودرو موظفاید فرایند پلاکگذاری و صدور برگ سبز و کارت شناسایی ماشین را نزد پلیس راهنمایی و رانندگی طی کنید. با داشتن برگ سبز، میتوان گفت دیگر نیازی به تنظیم سند در دفترخانه ندارید. اما از آنجایی که همچنان برای فروش خودرو در آینده به سند دفترخانهای نیاز دارید، بهتر است برای گرفتن سند محضرخانهای هم اقدام کنید. چرا که هنگام فروش خودرو، لازم است شماره سند قبلی و کد دفترخانهی قبلی در سند جدید وارد شود. همچنین فروشنده باید سند قبلی را تحویل دفترخانه دهد.
از طرف دیگر، از آنجایی که قوهی قضائیه حق را سازمان اسناد رسمی میدهد، بنابراین در دعاوی حقوقی سند مالیکت دفترخانهای را مرجع میداند و به آن اولویت میدهد. پس تا زمانیکه این اختلافنظر میان پلیس راهنمایی و رانندگی و سازمان اسناد رسمی حل نشده است، بهتر است ابتدا برای دریافت برگ سبز و سپس برای تنظیم سند محضرخانهای اقدام کنید.
همانطور که خواندید تفاوت سند خودرو و برگ سبز بیشتر یک اختلافنظر حقوقی میان پلیس راهنمایی و رانندگی و سازمان اسناد رسمی و قوه قضائیه است. اما به هر حال، توصیه میکنیم که بعد از گرفتن برگ سبز، برای تنظیم سند دفترخانهای هم اقدام کنید تا در آینده دچار مشکلات حقوقی نشوید.