بیماری ایدز که با گاهاً نام بیماری HIV نیز شناخته میشود یکی از بیماریهای ویروسی است که همه ما نام آن را بارها شنیدهایم و شاید خیلی از افراد ترس ابتلا به آن را دارند. متاسفانه خیلی از افراد برخورد خوبی با مبتلایان به بیماری ایدز ندارند و از آنها فراری هستند، اما باید این نکته را یادآور شویم که بیماری ایدز در شرایط خاصی منتقل میگردد و با نزدیکی به این اشخاص اتفاقی رخ نمیدهد.
بیمهشو قصد دارد تا به مناسبت روز جهانی ایدز به بررسی بیشتر این بیماری بپردازد تا ابهامات آن را برای همه افراد رفع نماید؛ پس لطفاً با ما تا انتها همراه باشید.
بیماری ایدز چه نوع بیماری است؟
بیماری ایدز به معنای سندروم نقص ایمنی است که از ابتلا به ویروس HIV که ویروس نقص ایمنی بدن است، ناشی میگردد. ویروس HIV که عامل بیماری ایدز است، ویروسی است که همانند سایر ویروسها برای زنده ماندن به یک سلول زنده نیاز دارد که این سلول برای این بیماری گلبولهای سفید (همان سیستم ایمنی بدن) میباشد. حمله کردن ویروس HIV به سیستم بدن همان چیزی است که بیماری ایدز را خطرناک کرده است. با ابتلا فرد به بیماری ایدز، قدرت دفاعی بدن به مرور کاهش میابد و فرد در برابر عفونتها و بیماریهای ساده نیز بسیار آسیبپذیر میشود.
باید این را بدانید که ویروس HIV خارج از گلبولهای سفید نمیتواند به زندگی خود ادامه دهد یا به بیان دیگر قدرت بیماریزایی خود را از دست میدهد؛ همچنین این ویروس در برابر مواد ضدعفونیکننده مانند الکل، بتادین و وایتکس سریعاً از بین رفته و نابود میشود.
علائم ایدز
علائم ایدز متناسب با شدت ابتلا به این بیماری میتواند متفاوت باشد. بهطور کلی علائم ایدز متناسب با مرحله بیماری را میتواند بهصورت زیر بیان نمود:
عفونت اولیه بیماری ایدز ( HIV حاد )
نیمی از افرادی که متاسفانه به هر دلیلی به ویروس HIV مبتلا میگردند، طی دو یا چند هفته به علائمی مشابه آنفولانزا دچار میشود. علائم ایدز در این مورد شامل تب، خستگی، حساسیتها و تحریکهای پوستی، درد ماهیچه و مفصلها، سردرد، تورم غدد لنفاوی و … میباشد.
باتوجه به اینکه این علائم ایدز با خیلی از بیماریهای دیگر مشترک میباشد، اگر فرد رفتارهای پرخطر خود را بیان نکند ممکن است تشخیص این بیماری به تعویق بیفتد.
علائم ایدز در این مرحله از بیماری، ممکن است خفیف باشد، اما باید بدانید که در این مرحله مقدار ویروس در جریان خون بسیار زیاد است و گسترش ویروس در این دوران بیشتر از مراحل دیگر میباشد.
عفونت بالینی نهفته ( HIV مزمن )
برخی از افراد در دوره HIV نهفته بالینی دچار تورم در غدد و گرههای لنفاوی میشوند و علائم ایدز دیگری ندارند. اگر فردی که دچار عفونت بالینی شده است تحت درمان ضد ویروسی قرار نگیرد، روند بیماری حدود ۱۰ سال به طول خواهد انجامید، اما با مصرف دارو میتوان آن را تا چند دهه به درازا کشاند.
عفونت زود هنگام HIV
اگر ویروس HIV به تکثیر و تخریب سلولهای ایمنی ادامه دهد، نشانههای زیر بروز پیدا خواهد کرد:
- تب
- خستگی
- متورم شدن غدد لنفاوی
- اسهال
- کاهش وزن
- عفونت قارچی دهان و دندان
- زونا
پیشرفت بیماری ایدز
اگر فرد مبتلا به عفونت HIV باشد و تحت درمان قرار نگیرد، روند بیماری وی تا حدود ۱۰ سال طول خواهد کشید. در طول این مدت زمان سیستم ایمنی فرد آسیب میبیند و فرد به عفونتهای مختلف مبتلا میگردد. علائم ایدز در صورتی که این بیماری در حال پیشرفت باشد به شرح ذیل است:
- عرق شبانه
- تب تکرارشونده
- اسهال مزمن
- بروز لکههای سفید مداوم با غیرمعمول در زبان و دهان
- خستگی مداوم و مبهم
- کاهش یافتن وزن
- خارش یا برآمدگی بر روی سطح پوست
عوامل ابتلا به بیماری ایدز
در این بخش از مقاله تصمیم داریم که به بررسی عوامل ابتلا به بیماری ایدز بپردازیم تا ابهامات آن رفع گردد. لازم به ذکر است که پوست سالم ( بدون زخم ) سدی بسیار قوی در برابر ورود ویروس HIV و سایر ویروسها و باکترها میباشد.
داشتن تماس جنسی ناامن
داشتن رابطه جنسی کنترل نشده با افراد مبتلا به بیماری ایدز یکی از عوامل ابتلا به بیماری ایدز است. از دیگر مواردی که در این زمینه باعث ابتلا افراد به بیماری ایدز میشود به شرح زیر است:
- داشتن رابطه جنسی کنترلنشده با فرد مبتلا
- داشتن رابطه جنسی خطرناک
- داشتن رابطه جنسی با چند نفر
- داشتن رابطه جنسی غیرمعمول ( همجنس و … )
سرایت از مادر به فرزند
ویروس HIV میتواند از مادر آلوده به کودک در زمان بارداری ( از طریق بند ناف )، در زمان زایمان و بعد از زایمان ( از طریق شیردهی ) منتقل گردد و موجب شود که کودک نیز به بیماری ایدز مبتلا گردد. در کودکان، آلودگی به ویروس HIV بسیار خطرناک است و شانس زندگی را از وی سلب مینماید.
استفاده از سرنگ و سوزن آلوده و مشترک برای تزریق
این مورد از عوامل ابتلا به بیماری ایدز بیشتر در بین افراد معتاد به مواد مخدر تزریقی معمول است که ممکن است از یک سرنگ مشترک برای تزریق استفاده نمایند. البته مواردی دیگر نیز در این گروه قرار دارد که ممکن است منجر به بیماری ایدز گردد بهصورت ذیل است:
- استفاده از سرنگ آلوده در مراکز پزشکی
- خالکوبی با سوزن آلوده
- سوراخ کردن گوش با وسایل آلوده به ویروس HIV
- استفاده از مسواک و تیغ ریشتراش شخص مبتلا به بیماری ایدز
- ختنه
- مراکز دندانپزشکی
- …
سرایت از طریق خون و پیوند اعضا
یکی دیگر از عوامل ابتلا به بیماری ایدز این است که ممکن است فردی برای درمان بیماری خون و فرآوردههای خونی دریافت نماید که این فرآوردههای خونی مربوط به یک فرد مبتلا به ویروس HIV باشد؛ همچنین این مورد نیز وجود دارد که فردی که پیوند اعضا انجام داده است، عضو پیوندی را از شخصی که به بیماری ایدز مبتلا بوده است دریافت کرده باشد و این موضوع منجر به ابتلا فرد به بیماری میگردد.
درمان بیماری ایدز
بیماری ایدز بیماری مهمی است و مهمترین مشکلی که درباره آن وجود دارد این است که ممکن است فرد تا مدتها متوجه ابتلا به این بیماری نشود، اما متاسفانه با وجود تلاشهای پزشکان و متخصصان در این زمینه، هنوز علم پزشکی درمان قطعی برای این بیماری کشف نکرده است و تنها با تعدادی از داروها میتوان آن را تا حدی کنترل نمود و سرعت گسترش آن را کاهش داد.
خوشبختانه به تازگی بعضی از پزشکان بیان نمودهاند که واکسنی را پیدا نمودهاند که میتواند به درمان این بیماری کمک نماید. امید است که به زودی درمان قطعی این بیماری کشف شده و افراد مبتلا به این بیماری بهطور کامل درمان شوند.
روز جهانی مبارزه با ایدز
از سال ۱۹۸۸، اول دسامبر که برابر با ۱۰ آذر ماه میباشد بهعنوان روز جهانی ایدز نامگذاری شده است و هر سال برای این روز شعاری در نظر گرفته میشود. دلیل تعیین یک روز در سال به این نام این است که به مردم یادآوری شود که این بیماری همچنان وجود دارد و برای کنترل آن باید تلاش گردد. در این روز مردم به لباسهای خود روبان قرمزی آویزان میکنند تا حمایت خود را از این افراد نشان دهند.
