امروزه با پیشرفت تکنولوژی و ارتباطات اینترنتی، مشاغل فریلنسری و دورکاری، رونق بسیاری گرفته است. این افراد، کارفرمایی ندارند که حق بیمهشان را پرداخت کند، پس چگونه باید از خدمات بیمه بهرهمند شوند؟ بیمه خویش فرما مخصوص این افراد است.
در چنین حالتی، افراد بدون اینکه با سازمان یا مجموعهای همکاری داشته باشند، به صورت مستقیم و پروژهای خدمات خود را ارائه میدهند.
با فراگیر شدن این موضوع، سازمان تامین اجتماعی طرحی را ارائه داده است که این اشخاص نیز بتوانند از مزایای بیمه استفاده کنند.
بیمه خویش فرمایی، همان طرحیست که تامین اجتماعی به فریلنسرها پیشنهاد خواهد کرد. در این نوع بیمه، شما هم کارفرما و هم کارمند یا کارگر خود به حساب میآیید.
درواقع به جای اینکه کارفرما حق بیمه شما را پرداخت کند، شخصا این کار را انجام میدهید و از مزایای آن استفاده خواهید کرد.
بیمه خویش فرما؛ اشتراکات آن با بیمه اجباری
همانطور که گفته شد بیمه خویش فرما، نوع اختیاری بیمه اجباری تامین اجتماعی است. بیمه اجباری کارگران، همان حق بیمهای است که کارفرما باید طبق قرارداد به صورت ماهیانه برای کارکنان خود پرداخت کند.
یکی از سوالاتی که برای افراد مشمول این بیمه پیش میآید، این است که آیا بیمه خویش فرمایی تمام مزایای بیمه اجباری را دارد؟
در پاسخ به این سوال میتوان گفت، شخصی که از مزایای بیمه خویش فرمایی استفاده میکندف تقریبا نود درصد از خدمات بیمه اجباری را دارد.
خدمات و پوششدهی بیمه اجباری:
- پوششهای درمانی برای مواقع بیماری
- امکان تحت پوشش قرار دادن افراد نزدیک خانواده
- امکان درخواست بازنشستگی پس از پر کردن سالهای خدمت
- بهرهمندی از مزایای بیمه از کارافتادگی (به جز از کارافتادگی ناشی از کار) در بیمه خویش فرما
- برقراری مستمری پس از فوت شخص بیمه شده برای بازماندگان او
- پوشش هزینههای فوت شخص بیمهگزار
خدماتی که در بخش بالا ذکر شده است، پوششهای مشترک بین بیمه اجباری و اختیاری خویش فرما است.
بیمه خویش فرما؛ تفاوتهای آن با بیمه اجباری

درست است که بیمه خویش فرمایی میتواند یک جایگزین مناسب برای بیمه اجباری به حساب آید اما در این میان برخی از مزایا تنها به بیمه اجباری تعلق خواهد گرفت.
بیمه اجباری مزایایی دارد که در بیمه اختیاری خویش فرما، رعایت نخواهد شد. برخی از این خدمات به شرح زیر هستند:
- پرداخت غرامت دوران بارداری
- پرداخت غرامت دوران بیماری
- بیمه بیکاری و پرداخت حقوق بیکاری
- پرداخت کمک هزینه ازدواج
موارد بالا برای فرد تحت بیمه خویش فرما وجود نخواهد داشت. نداشتن بیمه بیکاری یکی از مهمترین دلایلی است که افراد را از خریداری بیمه اختیاری پشیمان میکند.
نحوه پرداخت حق بیمه اجباری و خویش فرما
علاوه بر نداشتن حقوق بیکاری، یکی از دیگر تفاوتهای اساسی میان این دو نوع بیمه، نحوه پرداخت حق بیمه است.
همانطور که میدانید، در بیمه اجباری از ۲۷% حق بیمه، ۲۳% آن سهم کارفرما و ۷% آن سهم کارگر خواهد بود که با کسر از حقوق کارکنان پرداخت میشود.
در بیمه خویش فرمایی با توجه به این که شخص شما، کارفرمای خود هستید، موظف به پرداخت تمام ۲۷% حق بیمه، به صورت شخصی خواهید بود.
فرمول محاسبه حق بیمه در بیمه خویش فرما به شرح زیر است:
۲۷%×(پایه حقوق وزارت کار در سال جاری×۱.۲)
با یک بررسی کلی مشخص میشود که بیمه اختیاری خویش فرما میتواند جایگزین مناسبی برای بیمه اجباری باشد.
میتوان گفت دو مورد از مهمترین معایب این نوع بیمه، پرداخت تمام حق بیمه و نداشتن بیمه بیکاری است. درصورتی که طبق شرایطتان بتوانید از این دو مورد چشمپوشی کنید، بیمه اختیاری خویش فرما کاملا مناسب شما است.
پوشش حقوق بیکاری در بیمه اجباری

برای کمک به تصمیمگیری بهتر شما، در این بخش تمام جزئیات مربوط به بیمه بیکاری را عنوان خواهیم کرد تا بدانید به آن احتیاج دارید یا خیر. پس از آن میتوانید نسبت به برقراری بیمه خویش فرما، اقدام نمایید.
بیمه بیکاری یکی از پوششهای بیمه اجباری است که میتواند آسایش روانی کارکنان یک مجموعه را افزایش دهد.
وقتی شما مشمول بیمه بیکاری باشید، در این صورت به هر دلیلی که بدون اختیار خود اخراج یا مجبور به تغییر شغل شوید، میتوانید از پوششهای این بیمه استفاده کنید.
درواقع وقتی شما کارمند یا کارگر یک مجموعه هستید، کارفرما به صورت ماهیانه مبلغی به عنوان حقوق بیکاری برای شما به سازمان تامین اجتماعی پرداخت خواهد کرد.
پس از محرز شدن اینکه شما یک بیکار موقت هستید و تا زمانی که دوباره بتوانید مشغول به کار شوید، بیمه موظف به پرداخت حقوق به شما خواهد بود. طبق قوانین بیمه خویش فرما، شما نمیتوانید دچار بیکاری شوید چراکه خودتان کارفرما به حساب میآیید.
میزان حقوق بیکاری که در زمان بیکاری موقت پرداخت میشود، معادل ۵۵% از دستمزد روزانه کارگر خواهد است. به ازای هر یک فرد تحت تکفل بیمهگزار، ۱۰% از میزان دستمزد نیز به این حقوق اضافه خواهد شد.
چگونگی دریافت حقوق بیمه بیکاری، شرایط و قوانین خاصی دارد که بهتر است نسبت به آن آگاهی داشته باشید.
نحوه برقراری بیمه اختیاری خویش فرما
اگر با مطالعه این مطلب به این نتیجه رسیدهاید که برای عقد قرارداد بیمه خویش فرما مصمم هستید، میتوانید از روشهای زیر اقدام نمایید.
روش اول: میتوانید به صورت حضوری با در دست داشتن مدارک مورد نیاز، به یکی از شعب بیمه تامین اجتماعی مراجعه و قرارداد خود را امضا کنید.
مدارک مورد نیاز برای برقراری بیمه خویش فرمایی:
– اصل و کپی از تمامی صفحات شناسنامه
– اصل و کپی پشت و رو از کارت ملی
– کارت پایان خدمت آقایان
– یک قطعه عکس
– شماره بیمه تامین اجتماعی (درصورتی که قبلا بیمه شدهاید و این شماره را دریافت کردهاید، باید نسبت استعلام کد تامین اجتماعی خود اقدام کنید.)
روش دوم: به راحتی و از طریق سامانه خدمات الکترونیکی بیمه تامین اجتماعی، میتوانید قرارداد بیمه خویش فرما را منعقد کنید.
پس از وارد شدن به سایت سرویس الکترونیکی سازمان تامین اجتماعی، به ترتیب زیر پیش روید:
- قسمت بیمه شدگان
- قسمت بیمه شدگان خاص/بیمه فراگیر خانواده ایرانی
- انعقاد قرارداد بیمه صاحبان حرف و مشاغل آزاد (خوداظهاری شغل جهت افراد خانواده)
سپس با بارگذاری تصاویر مدارک ذکر شده، قادر به برقراری بیمه خود خواهید بود.
بیمه یک آسودگی خاطر
ممکن است با خود فکر کنید که نداشتن بیمه بیکاری یک معضل بزرگ است یا اینکه پرداخت تمام حق بیمه، برای شما سنگین خواهد بود.
باید به این نکته توجه کرد که نداشتن بیمه بیکاری، بهتر از این است که به طور کلی از تمام مزایای بیمه تامین اجتماعی محروم شوید. خدمات حداقلی بیمه نیز میتواند آسودگی خاطر شما را تامین کند.
اگر مزایا و معایب این بیمه را در دو کفه ترازو قرار دهید، مشاهده میکنید که کدام انتخاب صحیحتری خواهد بود.