فساد ، مقولهای است که در تمامی کشورهای جهان، کم و بیش وجود داشته و در ابعاد مختلفی رخ میدهد. فساد میتواند منافع کمی برای تعداد افراد اندک داشته باشد و یا میتوان در دولت و ابعاد بزرگتر رخ دهد. فساد مانعی برای رشد اقتصادی کشور خواهد بود و باعث میگردد که بودجههای مرتبط با مسائلی مانند آموزش، بهداشت و … در راههای دیگری که منافع افرادی را تامین مینماید، مورد استفاده قرار گیرد. نکتهی جالب و قابل تاملی که در این زمینه وجود دارد این است که بیشترین آسیبهای ناشی از فساد در کشورهای فقیر ایجاد میگردد.
بیمهشو تصمیم دارند تا به مناسبت روز جهانی مبارزه با فساد (International Anti-Corruption Day)به بررسی این موضوع بپردازد، پس تا انتهای این مقاله با ما همراه باشید.
فساد چیست؟
فساد در لغت بهمعنای تباهی است، اما در مبحث فلسفی و اخلاقی، فساد را میتوان انحراف معنوی و اخلاقی از یک مدل ایدهآل معنا نمود. منظور از فساد که در این مقاله به آن پرداخته شده، استفاده غیرمجاز از قدرت عمومی برای کسب منافع شخصی است که اعمالی مانند اختلاس و رشوه را شامل میشود؛ برای مثال فساد دولتی زمانی رخ میدهد که فرد مسئول یا کارمندی از قدرت و مزیتهای شغلی خود در راستای مسائل شخصی خود استفاده نماید. اهمیت این موضوع بهحدی بالا بوده است که سازمان ملل متحد روزی را با نام روز جهانی مبارزه با فساد درنظر گرفته شده است.
ابعاد فساد
ابعاد فساد را میتوان بهصورت زیر بیان نمود:
- فساد جزئی یا فساد خرد: این بعد از فساد، منافع کوچک را برای تعداد کمی از افراد در پی خواهد داشت و معمولاً در کشورهایی که دارای کارمندهای فقیر هستند رخ میدهد. مثالی از فساد جزئی را میتوان استفاده از روابط شخصی برای کسب منفعت بیان نمود.
- فساد کلان یا فساد بزرگ: این نوع از فساد در دولت و ابعاد بزرگتر رخ میدهد که عموماً نیز در کشورهای فاقد قوانین مناسب برای مبارزه با فساد، به وقوع میپیوندد.
- فساد نظاممند یا سیستماتیک: این بعد از فساد در زندگی روزمره رایج بوده و ناشی از جرم میباشد. به بیان دقیقتر این رخداد ناشی از ضعف در یک سازمان یا فرآیند رخ میباشد.
فساد در بخشهای گوناگون
- بخش دولتی: فساد در بخشهای دولتی، نوعی عمل خائنانه تلقی میگردد و وجود آن میتواند تاثیرات بسیار زیادی بر بخشهای دیگر جامعه داشته باشد. تحقیقات جهانی اخیر نشان میدهد، افرادی که وظایفی مرتبط با تصویب قانون دارند، نقش بسیار حساسی در تعیین میزان فساد در جامعه دارند، زیرا با خائنین بیشتری در ارتباط هستند.
- قوه مققنه: فساد سیاسی به تصویب قانون توسط دولت یا سوءاستفاده از آن برای کسب مال نامشروع گفته میشود مانند رشوه، اخاذی، اختلاس و … .
- قوه مجریه: این مورد، بیانگر استفاده پلیس از موقعیت خود برای کسب منافع مالی، منابع شخصی و … میباشد. نوعی از این فساد را میتوان نادیده گرفتن جرم و دریافت رشوه در ازای عدم گزارش جرمهای مرتبط با مواد مخدر، حلقههای فحشا و یا فعالیتهای غیرقانونی دانستس. در موارد دیگر ممکن است شامل تعیین قوانین برای رفع اتهام افراد و یا شراکت پلیس در مسئلهای غیرقانونی دانست.
- قوه قضاییه: فساد در قوه قضاییه شامل سوءسرفتار قضات میباشد که از طریق دریافت و یا دادن رشوه، دادن حکمها ناعادلانه به متهمان و … رخ میدهد.
تاریخ روز جهانی مبارزه با فساد در تقویم
تاریخ روز جهانی مبارزه با فساد در تقویم برابر ۹ دسامبر یا ۱۹ آذر ماه میباشد. این تاریخ توسط دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان ملل تصویب گردیده است. کنوانسیون مبارزه با فساد سازمان ملل متحد در دسامبر ۲۰۰۵ به قدرت اجرایی دست یافت که توسط دو سوم اعضای سازمان ملل متحد تصویب گردیده بود. این کنوانسیون، اعضای خود را ملزم به پیشگیری از فساد، ارتقا سطح همکاریهای بینالمللی و …. نمود؛ همچنین این کنوانسیون برنامههای خود را در چهار بخش پیشگیری، جرمانگاری، همکاری بینالمللی، استرداد داراییها معرفی مینماید.
کلام آخر
ما سعی نمودیم در این مقاله مسئله فساد را بررسی نموده و اهمیت مبارزه آن را بیان نماییم. اهمیت مبارزه و مقابله با این مسئله بهاندازهای است که سازمان ملل با اختصاص روزی به مبارزه ب فساد از تمامی جهانیان خواستار شد که در راستای کاهش این مسئله تلاش نمایند. این موضوع، مسئلهای نیست که تنها از عهده افراد بلند مرتبه و دولت بربیاید؛ بلکه تمامی مردم باید با رعایت اصول اخلاقی برای کاهش این مقوله تلاش نمایند. استفاده از روابط برای کسب منافع، نادیده گرفتن ناحقی و … از جمله مواردی است که منجر به ایجاد فساد از مراتب پایین جامعه تا سطوح بالاتر آن میشود.
همه ما مردم باید برای ساخت دنیای سالم وزیباتر تلاش نماییم، پس همین حالا برای کمک به این شرایط تلاش نمایید و سعی نمایید تا به اندازه خود با فساد مبارزه کنید.
سپاسگزاریم که تا انتهای این مقاله ما را همراهی نمودید و امیدواریم توانسته باشیم قسمتی از وظایف خود برای مقابله با این مسئله، با آگاهی شما به انجام رسانده و نقش مفیدی را ایفا نموده باشیم.
