حقوق و مستمری بازنشستگی یکی از آن موضوعاتیست که سوالها و حاشیههای زیادی دربارهی آن مطرح میشود. اگر بازنشستهی تامین اجتماعی باشید، به خوبی میدانید که مستمری بازنشستگی نمیتواند به تنهایی منبع درآمد خانوادهتان در سالهای فراغت از کار باشد و به همین دلیل بسیاری از افراد از همان سالهای جوانی سراغ خرید بیمه عمر و سرمایهگذاری میروند. اما از طرف دیگر، نمیتوان از دریافت همین مبلغ محدود نیز صرفنظر کرد. به همین دلیل است که افراد سعی میکنند تا از قوانین و جزئیات دریافت مستمری باخبر باشند تا همچنان واجد شرایط برای دریافت حقوق بازنشستگی باقی بمانند.
یکی از پرسشهای رایجی که دربارهی قوانین مستمری بازنشستگی مطرح است به دوران بعد از فوت بیمهشدهی اصلی مربوط میشود. همانطور که میدانید بعد از فوت بیمهشدهی اصلی، بازماندگان و اعضای خانواده میتوانند حقوق بازنشستگی متوفی را دریافت کنند. اما اگر همسر بیمهشدهی اصلی تصمیم به ازدواج مجدد بگیرد، آیا همچنان برای دریافت حقوق بازنشستگی همسر سابقش واجد شرایط خواهد بود؟ با ما تا انتهای این مطلب از بلاگ بیمهشو همراه باشید تا به این پرسش پاسخ دهیم.
شرایط برقرار ماندن مستمری بازنشستگی بعد از فوت بیمه شده
حتما شما هم در اطرافتان کسانی را میشناسید که با حقوق بازنشستگی سرپرست خانواده که مدتهاست فوت شده است، روزگار میگذرانند. بر اساس قانون بیمه تامین اجتماعی، تمام بازماندگان واجد شرایط مستمریبگیرانِ ازکارافتادهی کلی، بازنشسته یا بیمهشدگان متوفی، در صورت احراز شرایط مقرر در اصلاحیهی بند ۳ مادهی ۸۰ قانون تامین اجتماعی و تبصره های مربوط به آن که شامل داشتن یک سال سابقه در ۱۰ سال آخر که حداقل ۹۰ روز آن در آخرین سالِ حیات باشد یا دارا بودن ۲۰ سال تمام سابقه پرداخت حق بیمه پیش از فوت، از مستمری و سایر مزایای جانبی مستمریبگیران، بهرهمند می شوند.
به عبارت سادهتر، شرایط برقراری مستمری بازنشستگی یا حقوق بیمهشدهی متوفی را میتوانیم در حالتهای زیر دستهبندی کنیم:
- اگر فرد متوفی بازنشستهی تامین اجتماعی باشد، بازماندگانش حقوق مستمری او را به ارث خواهند برد.
- اگر بیمهشدهی اصلی در ده سال آخر زندگیاش، حداقل حقبیمهی یک سال را پرداخت کرده باشد؛ مشروط به آنکه در آخرین سال زندگیاش حداقل حقبیمهی ۹۰ روز کار را پرداخت کرده باشد، بازماندگانش حقوق مستمری او را به ارث خواهند برد.
- اگر بیمهشدهی اصلی حداقل سابقهی پرداخت بیست سال حقبیمه را داشته باشد، بازماندگانش حقوق مستمری او را به ارث خواهند برد.
شرایط دریافت مستمری بازنشستگی برای دختران چگونه است؟
اگر بیمهشدهی اصلی فوت شده باشد، دخترش تا زمانی که ازدواج کند یا در حرفهای مشغول به کار و فعالیت شود؛ همچنان برای دریافت مستمری پدرش واجد شرایط شناخته میشود. باید یادآوری کنیم که این گروه از مستمریبگیران (یعنی دخترانِ بازماندهی بیمهشدهی اصلی) باید هر سال به بخش مربوط به مستمریبگیران در سامانهی خدمات غیرحضوری تامین اجتماعی مراجعه کنند و فرم تعهدنامهی فرزندان مونث را تکمیل کنند. به این ترتیب با تکمیل این فرم و ثبت مشخصاتشان، متعهد میشوند که همچنان مجرد زندگی میکنند و مشغول به کار نیستند و از شرکت یا کارگاه دیگری برای ایشان حقبیمه رد نمیشود.
البته سامانهی تامین اجتماعی با سامانهی ثبت احوال در ارتباط است. به این ترتیب در فواصل زمانی کوتاه و مشخصی، وضعیت تأهل دختران به کمک خدمات آنلاین سازمان ثبت احوال رصد و بررسی میشود. همچنین از سال گذشته، با نزدیک شدن به موعد تکمیل فرم «تعهدنامهی فرزندان اناث» پیامکی به این گروه از مستمریبگیران ارسال میشود تا برای تکمیل این فرم به سامانهی تامین اجتماعی مراجعه کنند. در صورت عدم تکمیل فرم یا نامشخص بودن وضعیت و هویت مستمریبگیر، پرداخت مستمری به صورت موقت به تعلیق خواهد افتاد تا وضعیت فرد مشخص شود.
وضعیت پرداخت مستمری به همسران بازمانده بعد از ازدواج مجدد به چه صورتی است؟
با در نظر گرفتن بند یک مادهی ۴۸ قانون حمایت از خانواده که در آن ازدواج مجدد مانعی برای دریافت مستمری همسران بازمانده شناخته نشده است؛ میتوانیم بگوییم که مستمری همسر فوتشده بعد از ازدواج مجدد قطع نخواهد شد. بنابراین ازدواج مجدد همسران بازمانده، مانعی برای دریافت مستمری همسر سابقِ متوفیشان نخواهد بود.
از طرف دیگر از سال ۱۳۹۴ و با الکترونیکی شدن خدمات تامین اجتماعی و سازمان ثبت احوال، دیگر نیازی به مراجعهی مستقیم به شعب تامین اجتماعی برای ثبت وقایع مربوط به حیات و ممات افراد نیست. به این ترتیب و بدون نیاز به مراجعهی حضوری همسران بازمانده برای اطمینان از پایداری شرایط پرداخت مستمری، مبلغ مربوطه به حساب ایشان مانند گذشته واریز خواهد شد.
امکان دریافت مستمری متوفی بدون نیاز به مراجعه حضوری به شعب تامین اجتماعی
همسر و دختر بیمهشدهی متوفی بعد از ثبت درخواستشان برای دریافت مستمری، دیگر نیازی به مراجعهی حضوری به شعب تامین اجتماعی نخواهند داشت و مبلغ مستمری به صورت ماهانه به حساب بانکی آنها واریز خواهد شد. تنها نکتهای که اهمیت دارد آن است که دختران بیمهشدهی متوفی باید هر سال به سایت تامین اجتماعی مراجعه کنند و وضعیت تأهل یا تجرد و همچنین وضعیت اشتغالشان را در سامانه ثبت کنند تا شرایطشان برای دریافت مستمری مجددا بررسی شود.
نحوه تقسیم حقوق مستمری بعد از فوت بیمه شده اصلی به چه صورت است؟
ممکن است این سوال برایتان پیش بیاید که بعد از فوت بیمهشدهی اصلی، حقوق و مستمری او به چه صورتی بین اعضای خانوادهاش تقسیم خواهد شد و همسر و فرزندان او، هر یک به چه میزان سهم میبرند. در پاسخ باید بگوییم که نحوهی تقسیم حقوق بعد از فوت به ترتیب زیر خواهد بود:
- سهم هر یک از فرزندان ِبیمهشدهی متوفی برابر با ۲۵% مستمری استحقاقی است و در وضعیتی که فرد هم پدر و هم مادر خود را از دست داده باشد، این مبلغ دو برابر خواهد شد.
- سهم پدر و مادر متوفی برابر با ۲۰% مستمری استحقاقی خواهد بود.
- سهم همسر بیمهشدهی متوفی برابر با نیمی از کل مستمری استحقاقی خواهد بود و در وضعیتی که بیمهشدهی اصلی دارای چند همسر دائم باشد، مستمری به شکل مساوی بین همسران او تقسیم خواهد شد.
همچنین شاید برایتان جالب باشد که بدانید حقوق بیمهشدهی متوفی به چه صورتی محاسبه میشود. میزان مستمری بازماندگان برابر است با حاصلضرب یک سیاُم مزد یا حقوق متوسط بیمهشده در سنوات پرداخت حقبیمه؛ البته مشروط بر اینکه مبلغ به دست آمده از پنجاه درصد مزد یا حقوق متوسط ماهانهی فرد کمتر و از صد درصد آن بیشتر نباشد.
در مطلبی که خواندید با جزئیات مستمری بازنشستگی و امکان پرداخت مستمری بعد از فوت به همسر متوفی آشنا شدید. حالا به خوبی میدانید که همچنان امکان دریافت مستمری همسر فوتشده بعد از ازدواج مجدد برای همسر فرد وجود خواهد داشت و ازدواج، مانعی برای پرداخت مستمری به همسر نیست. حالا که با مستمری بیمه تامین اجتماعی برای بازماندگان آشنا شدید، شاید فرصت مناسبی باشد تا با خواندن مطلب دیگری از بلاگ بیمهشو با جزئیات پرداخت مبلغ اندوختهی بیمه عمر بعد از فوت فرد بیمهشده آشنا شوید تا ببینید اندوختهی بیمه عمر و سرمایهگذاری بعد از فوت به چه کسی تعلق میگیرد و مبلغ آن چقدر خواهد بود.