نمره منفی گواهینامه مانند همان علامت منفی دردناکیست که در دوران مدرسه، ناظم و معلم جلوی اسم شاگردهای پرشور و هیجانتر میگذاشتند. همانقدر که آن علامتهای منفی روی نمرهی انضباط تاثیر داشت، نمره منفی گواهینامه نیز روی سابقهی رانندگی شما تاثیرگذار است. اگر در گروه رانندههایی قرار دارید که روی گواهینامهتان، نمرهی منفی ثبت شده است؛ به احتمال زیاد در جستجوی روشی هستید که بتوانید این سابقهی منفی را از گواهینامهتان پاک کنید. چرا که ضبط گواهینامه، پرداخت حقبیمهی بالاتر در زمان خرید بیمه شخص ثالث و در بدترین حالت، ابطال گواهینامه از پیامدهای داشتن نمره منفی است.
پس با ما تا انتهای این مطلب از بلاگ بیمهشو همراه باشید تا از تمام جزئیات مربوط به نمره منفی گواهینامه؛ از استعلام و ثبت امتیاز منفی تا نحوهی پاک کردن آن، آگاه شوید.
نمره منفی گواهینامه چیست؟
همهی ما بهخوبی میدانیم که برای تکتک تخلفهای راهنمایی و رانندگی، جریمهی نقدی درنظر گرفته شده است. بنابراین هر رانندهای که از قوانین راهنمایی و رانندگی سرپیچی کند، توسط پلیس راهور یا دوربینهای موجود در معابر شهری شناسایی و جریمه خواهد شد. اما جریمهی نقدی نمیتواند به تنهایی عاملی بازدارنده برای جلوگیری از وقوع تخلفهای بعدی باشد. چرا که با پرداخت خلافی و جریمه خودرو توسط راننده، دیگر تفاوتی میان رانندهی بیاحتیاط و بقیهی رانندهها وجود نخواهد داشت و سابقهی منفی رانندگان پرخطر با پرداخت جریمهی نقدی پاک خواهد شد.
به همین خاطر نمره منفی گواهینامه به عنوان یک جریمهی غیرنقدی برای رانندگان متخلف در نظر گرفته شده است. به این ترتیب که برای تخلفهای پرخطر، نمرهی منفی مشخصی درنظر گرفته میشود و بسته به نوع تخلف و میزان پرخطر بودنش، امتیاز نمرهی منفیاش تعیین میشود. بنابراین میتوانیم بگوییم که نمره منفی گواهینامه مانند یک اهرم فشار عمل میکند. اهرم فشاری که تمام رانندگان را به رعایت قوانین راهنمایی و رانندگی دعوت میکند.
آیا تمام تخلف های رانندگی نمره منفی دارند؟

در متن قانون حدود ۱۷۰ مورد تخلف راهنمایی و رانندگی تعریف شده است. در این میان، نمره منفی رانندگی فقط برای تخلفهای پرخطر و حادثهساز درنظر گرفته شده است. در ادامه جدول نمره منفی برای تخلفهای رانندگی در سال ۱۴۰۲ را با هم بررسی میکنیم:
| ردیف | نوع تخلف | میزان نمره منفی برای وسایل نقلیهی شخصی | میزان نمره منفی برای وسایل نقلیهی عمومی و سنگین |
| ۱ | انجام حرکات نمایشی مانند حرکت موتورسیکلت روی یک چرخ | ۸ | ۱۰ |
| ۲ | عبور از چراغ قرمز راهنمایی و رانندگی | ۵ | ۱۰ |
| ۳ | سبقت غیرمجاز در راههای دوطرفه | ۵ | ۱۰ |
| ۴ | مصرف روانگردانها و رانندگی در مستی | ۱۰ | ۲۰ |
| ۵ | حرکت دندهعقب در آزادراهها و بزرگراهها | ۵ | ۷ |
| ۶ | تجاوز از سرعت مجاز (بیش از ۳۰ تا ۵۰ کیلومتر در ساعت) | ۵ | ۱۰ |
| ۷ | تجاوز از سرعت مجاز (بیش از ۵۰ کیلومتر در ساعت) | ۱۰ | ۱۵ |
| ۸ | حرکت بهطور مارپیچ | ۳ | ۵ |
| ۹ | عبور از محل ممنوع | ۴ | ۶ |
| ۱۰ | تجاوز به چپ از محور راه | ۵ | ۹ |
| ۱۱ | عبور وسایل نقلیه از پیادهرو | ۵ | ۷ |
| ۱۲ | دور زدن در محل ممنوع | ۳ | ۵ |
| ۱۳ | عدم رعایت حقتقدم | ۴ | ۶ |
| ۱۴ | استفاده از تلفنهمراه و وسایل مشابه در سرعت بالای ۶۰ کیلومتر بر ساعت | ۳ | ۵ |
| ۱۵ | نقصفنی موثر یا نقص در سامانه روشنایی در شب | ۳ | ۶ |
| ۱۶ | عدم رعایت مقررات ایمنی حملونقل جادهای مواد خطرناک | ۸ | ۸ |
| ۱۷ | رانندگی با وسایل نقلیه عمومی بیشتر از زمان مجاز | – | ۷ |
| ۱۸ | عدم رعایت شرایط مندرج در گواهینامه مانند استفاده از عینک و… | ۳ | ۷ |
| ۱۹ | عدم توجه به فرمان ایست یا پرچم مراقبین عبور و مرور محصلین یا پلیس مدرسه | ۳ | ۵ |
| ۲۰ | عدم رعایت مقررات حمل بار | ۵ | ۸ |
همانطور که میبینید وزن نمرهی اختصاصیافته به هر یک از این تخلفها متفاوت است. همچنین رانندگان وسایل نقلیهی عمومی و سنگین مانند اتوبوس و وانتبارها باید حساسیت بیشتری نسبت به رعایت قوانین راهنمایی و رانندگی به خرج دهند. در غیر اینصورت، نمرهی منفی بالاتری به ازای هر تخلف حادثهساز دریافت خواهند کرد.
نمره منفی گواهینامه برای چه کسی ثبت می شود؟
اگر تا این قسمت از مطلب همراه ما بودهاید، ممکن است به این مسئله فکر کرده باشید که نمره منفی برای راننده ثبت میشود یا برای مالک خودرو؟ اگر اتومبیل یا وسیلهی نقلیه توسط پلیس راهور متوقف شده باشد و جریمه از نوع تسلیمی باشد، نمره منفی برای رانندهای که پشت فرمان نشسته است؛ ثبت خواهد شد.
اما اگر تخلف حادثهساز توسط دوربینهای راهنمایی و رانندگی ثبت شده باشد، نمره منفی روی گواهینامهی مالک خودرو ثبت میشود. همچنین اگر رانندهی متخلف به دستور ایست پلیس بیتوجه باشد، جریمه و نمره منفی برای گواهینامهی مالک خودرو در نظر گرفته خواهد شد.
استعلام نمره منفی گواهینامه چگونه صورت می گیرد؟
بهترین روشی که به استعلام نمره منفی گواهینامه میانجامد، مراجعه به سایت پلیس راهور است. با مراجعه به این سایت و انتخاب گزینهی «استعلام نمره منفی» از منوی کشویی وسط صفحه به سامانهی سخا راهنمایی خواهید شد. اگر اولینباریست که به سامانهی سخا مراجعه میکنید، لازم است تا با اطلاعات هویتیتان یک حساب کاربری بسازید. پس از ساخت حساب و کاربری و ورود به سامانهی سخا میتوانید شمارهی گواهینامهتان را ثبت کنید و نتیجهی استعلام نمره منفی گواهینامهتان را بهصورت آنلاین پیگیری کنید.
همچنین امکان استعلام نمره منفی از طریق پیامک نیز وجود دارد. برای این کار لازم است تا شمارهی گواهینامهتان را به سرشمارهی ۱۱۰۱۲۰۲۰۲۰ ارسال کنید تا نتیجهی استعلام گواهینامه برای شما ارسال شود.
نمره منفی گواهینامه چه تاثیری بر سابقه رانندگی دارد؟
حالا نوبت به بررسی این موضوع میرسد که نمره منفی چگونه بر سابقهی رانندگی افراد تاثیر منفی میگذارد. اگر دوباره نگاهی به جدول بالا بیندازید، میبینید که هر یک از تخلفهای حادثهساز، نمرهی منفی مخصوص به خودشان را دارند. اگر مجموع نمرات منفی راننده به عدد ۳۰ برسد، گواهینامهی او به مدت سه ماه ضبط خواهد شد و در پایان این بازهی زمانی با پرداخت جریمه میتواند گواهینامهاش را پس بگیرد. بعد از پس گرفتن گواهینامه، اگر مجموع نمره منفی راننده به عدد ۲۵ برسد؛ گواهینامهاش برای مدتی طولانیتر و به مدت شش ماه ضبط خواهد شد.
چنانچه بعد از تحویل گواهینامه، مجموع نمره منفی راننده به عدد ۲۰ برسد، گواهینامهاش برای همیشه باطل خواهد شد. در چنین حالتی، فرد به مدت یکسال از شرکت در کلاس و آزمون رانندگی نیز محروم خواهد بود. بعد از گذشت یکسال، میتواند با گذراندن دورهی آموزشی و قبولی در امتحان رانندگی برای دریافت دوبارهی گواهینامه اقدام کند.
البته همهچیز به توقیف و ضبط گواهینامه ختم نمیشود. در زمان خرید و تمدید بیمه شخص ثالث، شرکت بیمه میتواند براساس ماده ۱۸ قانون بیمه شخص ثالث بهازای هر نمرهی منفی مبلغی بین یک درصد تا سی درصد را به نرخ حقبیمهی پایه اضافه کند. به این ترتیب در حالتی که فرد دارای سی امتیاز منفی باشد و گواهینامهاش ضبط شده باشد، برای تمدید بیمه شخص ثالث مبلغ سی درصد به نرخ حقبیمهی پایهی او اضافه خواهد شد.
چگونه نمره منفی گواهینامه را پاک کنیم؟
اگر تا این قسمت از مطلب همراه ما بودهاید، به خوبی با اهمیت استعلام نمره منفی و تاثیر آن بر سابقهی رانندگیتان آشنا شدهاید. تا اینجا میدانیم که اگر مجموع امتیازهای منفی راننده از عدد ۷۵ (۳۰ امتیاز در مرحلهی اول، ۲۵ امتیاز در مرحلهی دوم و ۲۰ امتیاز در مرحلهی آخر) برسد، گواهینامهاش برای همیشه باطل خواهد شد. بنابراین حالا نوبت به این سوال مهم میرسد که آیا راهی برای پاک کردن نمره منفی گواهینامه وجود دارد یا خیر.
پاسخ آن است که تنها مسیری که به پاک شدن نمرهی منفی از سابقهی رانندگی ختم میشود، رانندگی ایمن و محتاطانه است. اگر به مدت شش ماه پس از ثبت آخرین نمرهی منفی (در مرحلهی اول ۲۹ امتیاز و در مرحلهی بعدی ۲۴ امتیاز منفی)، رانندگی ایمن و بیخطری داشته باشد به نحویکه منجر به هیچ تخلف حادثهسازی نشود؛ تمام امتیازهای منفی شما پاک خواهد شد. اما اگر در پروندهتان دوبار سابقهی توقیف گواهینامه وجود داشته باشد (در مجموع ۵۵ امتیاز منفی)، باید به مدت یکسال نمرهی منفی خود را زیر ۲۰ نگه دارید و هیچ تخلفی مرتکب نشوید تا نمرهی منفی از روی گواهینامهتان برداشته شود.
همچنین اگر فرد دیگری با اتومبیل شما مشغول رانندگی بوده است اما امتیاز منفی روی گواهینامهی شما (بهعنوان مالک خودرو) ثبت است؛ باید به مرکز پلیس یا یکی از واحدهای رسیدگی به تخلفات راهنمایی و رانندگی مراجعه کنید و درخواست دهید تا جریمهی نمره منفی از گواهینامهی شما به گواهینامهی متخلف واقعی انتقال پیدا کند.
در مطلبی که خواندید با تخلفهای حادثهساز و نحوهی استعلام و پاک کردن نمره منفی گواهینامه آشنا شدید. در پایان بهخاطر داشته باشید که امکان ثبت اعتراض به نمره منفی گواهینامه وجود دارد. اگر احساس میکنید که به اشتباه جریمه شدهاید، حتما برای ثبت اعتراضتان به یکی از واحدهای رسیدگی به تخلفات راهنمایی و رانندگی مراجعه کنید.