یکی از ترفندهای بازاریابها و نمایندگیهای بیمه آن است که با استفاده از کلمهها و عبارتهای تخصصی ولی گوشنواز و فریبنده افراد را نسبت به خرید بیمهنامههای مختلف دعوت و ترغیب کنند. بعضی از بیمهنامهها مانند بیمه شخص ثالث یا بیمه بدنه به قدری پرطرفدار است که اغلب افراد به خوبی با ماهیت و پوششهای آن آشنا هستند. اما در مورد بقیهی بیمهنامهها مانند بیمهنامهی آتشسوزی و زلزله یا بیمهنامههای عمر و سرمایهگذاری، ماجرا متفاوت است. حضور کلمهها و عبارتهای ناآشنا ممکن است افراد را بترساند و از خرید بیمهنامه منصرفشان کند.
به همین بهانه، اینبار در بلاگ بیمهشو سراغ بیمه آتشسوزی و زلزله میرویم و دربارهی بازیافت و استهلاک در بیمه آتشسوزی صحبت میکنیم. به این ترتیب با خواندن این مطلب هم با واژگان جدید و پرکاربرد بیمهای آشنا میشوید و هم در زمان خرید و صدور بیمهنامه به خوبی با معنای بازیافت و استهلاک در بیمه آتشسوزی آشنا خواهید بود. پس تا انتهای این مطلب با ما و بلاگ بیمهشو همراه باشید.
اصول حاکم بر پرداخت غرامت در بیمه آتش سوزی چیست؟
بیمه آتشسوزی مانند سایر بیمههای اموال در زمینهی پرداخت خسارت، مشمول اصول مهم بیمهای همچون اصل غرامت، اصل جانشینی، اصل حسننیت، اصل نفع بیمهای و اصل قاعده نسبی سرمایه و حقبیمه میشود. بنابراین قبل از آنکه سراغ آشنایی با مفهوم بازیافت و استهلاک در بیمه آتشسوزی برویم، باید این اصول را بشناسیم.
- اصل غرامت: بر اساس اصل غرامت، جبران خسارت توسط شرکت بیمه نباید بیمهگذار را در وضعیتی بهتر از وضعیت قبل از وقوع حادثه و خسارت قرار دهد.
- اصل جانشینی: در صورت جبران خسارت توسط شرکت بیمه، بیمهگذار دیگر نمیتواند از مسئول یا مسبب حادثه درخواست خسارت کند و این حق به شرکت بیمه منتقل میشود. به عنوان مثال در تصادفهای رانندگی، فرد زیاندیده نمیتواند هم از شرکت بیمه و هم از رانندهی مقصر به صورت جداگانه دیه و غرامت دریافت کند.
- اصل حسننیت: بیمهگذار موظف است در حین عقد قرارداد یا جبران خسارت، با صداقت کامل و حسننیت اطلاعات مربوط به موضوع بیمه را در اختیار شرکت بیمه قرار دهد. همچنین اگر در زمان اعتبار بیمهنامه، تغییری در وضعیت موضوع بیمه پیش آمد، باید مراتب را در سریعترین زمان ممکن به شرکت بیمه انتقال دهد.
- اصل قاعده نفع بیمهای: بیمهگذار زمانی میتواند برای مورد بیمه خسارت دریافت کند که اثبات شود از سلامت و بقای مورد بیمه نفع میبرده است. به عنوان مثال فرد نمیتواند برای اتومبیل همسایهاش بیمه بدنه بخرد تا اگر اتومبیل به سرقت رفت، از شرکت خسارت دریافت کند. همیشه باید یک ارتباط منطقی و مستقیم بین موضوع بیمه و بیمهگذار وجود داشته باشد.
- اصل قاعده نسبی سرمایه و حقبیمه: شرکت بیمه باید نرخ حقبیمه را به شکلی تعیین کند که مبلغ آن متناسب با ارزش واقعی مالِ بیمهشده باشد. به عنوان مثال نرخ خرید بیمه بدنه برای یک اتومبیل قدیمی و فرسوده نباید برابر با نرخ حقبیمهی بدنه برای یک ماشین لوکس و گرانقیمت خارجی باشد.
بازیافت خسارت به چه معناست؟
یکی از مواردی که باعث سردرگمی افراد میشود آن است که در اکثر اوقات، اصطلاح «بازیافت خسارت» را با اصطلاح «بازیافت» اشتباه میکنند. از آنجایی هم که هردوی این عبارتها در بیمه آتشسوزی و زلزله کاربرد دارند، لازم است دربارهشان توضیح دهیم و از تفاوتهایشان بگوییم. پس بحثمان را با عبارت بازیافت خسارت شروع میکنیم.
اصطلاح بازیافت خسارت زمانی به کار میرود که فرد زیاندیده برای جبران خسارت خود به شخص یا اشخاص مسئول حادثه مراجعه کند. به بیان دیگر، زمانی که فرد خسارت وارد شده به خود را از مسئول حادثه طلب میکند، در واقع برای بازیافت خسارت اقدام کرده است. به این ترتیب در صورت لزوم برای بازیافت خسارت، سازمانها و دستگاههای مربوطه نیز با استناد به قوانین حوزهی مسئولیت به فرد زیاندیده کمک میکنند و از او حمایت میکنند.
اگر فردی اموال خود را تحت پوشش شرکت بیمه قرار داده باشد و در زمان وقوع حادثه، خسارت خود را از بیمهگر طرف قرارداد خود دریافت کند، مراجعهی او بهمنظور بازیافت خسارت از شخص مسئول حادثه منتفی میشود. زیرا اصل غرامت و جانشینی بر برخی بیمهها مانند بیمه آتشسوزی حکمفرماست و دریافت خسارت از دو مرجع، یعنی مسئول حادثه و بیمهگر، خلاف اصول حقوقی و بیمهای خواهد بود.
بر اساس اصل جانشینی با قبول پرداخت خسارت توسط شرکت بیمه، حق مراجعه به مسئول حادثه از بیمهگذار به شرکت بیمه منتقل میشود. بنابراین تنها شرکت بیمه میتواند نسبت به بازیافت خسارت اقدام کند. باید یادآوری کنیم که بحث بازیافت خسارت در انواع بیمهها از جمله آتشسوزی، بیمههای بدنه اتومبیل، بیمههای باربری کالا و بیمههای عمر و حوادث وجود دارد.
بازیافت در بیمه آتش سوزی به چه معناست؟
در قسمت قبل از بازیافت خسارت گفتیم و حالا نوبت به آشنایی با بازیافت در بیمه آتشسوزی میرسد. کالای قابل بازیافت در بیمهی آتشسوزی به آن بخشی از موجودی کالا، ماشینآلات و لوازم گفته میشود که در اثر حادثه آسیب ندیده است و سالم باقی مانده است یا همچنان در جاهای دیگری قابل استفاده است. ارزش کالاهای بازیافتی توسط کارشناس خسارت ارزیابی میشود و در نهایت از مبلغ خسارت قابلپرداخت توسط شرکت بیمه، کسر میشود.
استهلاک در بیمه آتش سوزی به چه معناست؟
هر شیء و کالایی در دنیا دارای یک عمر مفید مشخص است و تمام کالاها و اشیاء بر اثر استفاده یا گذر زمان به مرور کهنه میشوند و کیفیت اولیهی خود را از دست میدهند. در نتیجهی تمام این اتفاقها، قیمت آنها نیز افت میکند. هنگامیکه حادثهای رخ میدهد، کارشناس ارزیابی خسارت باید با توجه به نوع کاربری، میزان استفاده و بسته به درصد کهنگی و فرسودگی اموال، میزان استهلاک را تعیین کند.
اصل غرامت در بیمه را که در ابتدای بحثمان به آن اشاره کردیم، به خاطر دارید؟ از آنجایی که اصل غرامت بر بیمه آتشسوزی حاکم است، بیمهگذار نباید در وضعیت بهتری نسبت به وضعیت پیش از حادثه قرار بگیرد. حال اگر پس از وقوع حادثه، مبلغ اقلام نو بهعنوان خسارت برای اقلام مستهلک پرداخت شود، بیمهگذار در وضعیت بهتری نسبت به قبل از وقوع حادثه و خسارت قرار میگیرد. به همین دلیل استهلاک تمام کالاها و اموال مصرفی اعم از ساختمان، ماشینآلات، اثاثیه و لوازم مصرفی توسط کارشناس بیمه تعیین خواهد شد و از مبلغ خسارت پرداختی کسر میشود.
در رابطه با استهلاک در بیمه آتشسوزی دو نکتهی مهم وجود دارد که باید به آنها توجه داشته باشیم:
- نکتهی اول: استهلاک اموال تاثیری روی حق بیمه پرداختی ندارد. ولی همانطور که گفته شد بر میزان پرداخت خسارت اثر میگذارد. بنابراین فرسودگی و استهلاک اموال باعث نمیشود تا شرکت بیمه مقداری از حقبیمه را در مدت پایان اعتبار بیمهنامه به بیمهگذار برگرداند.
- نکتهی دوم: استهلاک و فرسودگی بر اثر استفاده، قابل بیمه شدن نیست و در هر صورت هنگام پرداخت خسارت، میزان استهلاک کسر میشود. چرا که بر اساس قوانین بیمه، ریسک قابل بیمه باید اتفاقی و احتمالی باشد؛ در حالیکه استهلاک امری حتمی و اجتنابناپذیر است که حتی با رعایت تمام نکات مراقبتی و امنیتی باز هم نمیتوانیم جلوی مستهلک شدن را بگیریم.
اکنون که با دو اصطلاح مهم بازیافت و استهلاک در بیمه آتشسوزی آشنا شدید، بهتر میتوانید برای خرید بیمه آتشسوزی و زلزله اقدام کنید. به خاطر داشته باشید که ریسک وقوع آتشسوزی اگرچه که کم است اما در صورت وقوع، شما را با خسارتی سنگین و حتی غیرقابل جبران مواجه خواهد کرد. پس چه بهتر که همین لحظه برای خرید بیمه آتشسوزی برای خانه و محل کارتان اقدام کنید.
