خط بریل سالهاست برای کمک به نابینایان عزیز و در راستای کاهش محدویتهای آنان ابداع گشته تا آنان نیز بتوانند توانایی خواندن و نوشتن را کسب نمایند. در خط بریل حروف بهصورت نقطههایی نشان داده میشود که که این افراد با کمک حس لامسه خود آنها را مطالعه مینمایند.
میتوان گفت که در گذشته عموم کلیساها، ارزش و احترامی را برای معلولان از جمله نابینایان قائل نبود؛ از همین رو تلاش برای آموزش به این افراد دیر آغاز گردید. لازم به ذکر است که کلیساهایی نیز از این قائده مستثنی بودهاند وبه روشهای مختلف اقدام به آموزش به بینوایان مینمودند؛ برای مثال، دیدیموس در سده چهارم نابینایان را بهصورت صوتی آموزش میداد و یا لوکاس در سال ۱۵۱۷ خط چوبی را ابداع نمود که در آن حروف و کلمات با چوب ساخته میشد.
به مناسبت روز جهانی خط بریل (Braille)، بیمهشو تصمیم دارد تا به بیان تاریخچه خط بریل پرداخته و شما را نیز با آن آشنا نماید؛ با ما تا انتهای این مقاله همراه باشید.
تاریخچه خط بریل
تاریخچه خط بریل وابسته به فردی به نام لوئی بریل است که در سال ۱۸۰۹ در پاریس متولد گردید. زمانی که لوئی بریل سه سال سن داشت، میلهای آهنی وارد چشم وی گردید و آسیب زیادی را به چشم او وارد نمود. بعد از مدت اندکی، عفونت ناشی از این آسیب به چشم دیگر وی نیز سرایت کرد و نابینایی کامل او را در پی داشت.
لوئی بریل با کمک خانواده خود توانست خط معمولی را بهصورت برجسته بیاموزد، اما با این حقیقت مواجه شد که یادگیری خط معمول برای نابینایان تا چه اندازه دشوار است؛ زین سبب در اوقات فراغت و تعطیلات خود تمامی سعی و توان خود را به کار گرفت تا خطی را مخصوص نابینایان ایجاد نماید.
لوئی بریل در ۱۵ سالگی موفق گردید با روش ابداعی خود که تا حد زیادی تکمیل گردیده بود، توجه مدیر موسسه نابینایان «پی نیه» را جلب نماید که منجر به استفاده از آن در این موسسه گردید. در ۱۶ سالگی وی این خط را تکمیل نمود و با این اختراع خود، توانست زندگی نابینایان زیادی را متحول گرداند.
لوئی بریل متاسفانه در سن ۴۳ سالگی به دلیل ابتلا به بیماری سل جان خود را از دست داد. در مراسم تشییع جنازه وی، صفی طویل از نابینایان حضور داشتند که برای قدردانی از وی در این مراسم شرکت نموده بودند. چند سال بعد از مرگ او، خط بریل در تمام جهان به رسمیت شناخته شد و مورد استفاده قرار گرفت.
نوشتن خط بریل
بعد از بیان تاریخچه خط بریل بهتر است درباره نوشتن با خط بریل نیز اندکی صحبت نماییم. برخلاف نوشتنهای عادی که میتوانیم آن را با یک کاغذ و خودکار ساده انجام دهیم، نابینایان برای نوشتن خط بریل نیازمند لوح و قلمهای مخصوصی هستند.
حروف در خط بریل از یک تا شش نقطه تشکیل شدهاند و متناسب با آنها و نحوه قرارگیری این نقاط خوانده میشوند. برای جداسازی کلمات از یکدیگر نیز همانند نوشتار عادی، از فاصله استفاده میگردد.
دستگاه خط بریل
دستگاه خط بریل، ماشین تحریری است که از شش کلید تشکیل شده و برای نوشتن خط بریل بر روی کاغذ معمولی مورد استفاده قرار میگیرد.
اولین دستگاه خط بریل که مورد استقبال عموم قرار گرفت در سال ۱۸۹۲ توسط Frank Havan Hall (سرپرست مدرسه نابینایان) اختراع و ارائه گردید. نمونه بهبودیافته دیگری از دستگاه خط بریل نیز در سال ۱۹۳۳ توسط Henry Stainsby ارائه گردید که ماشینی مکانیکی دارای قسمتی کشویی بود و هنگام نوشتن خط بریل، برروی صفحهای آلومینیومی حرکت مینمود.
در سال ۱۹۵۱، دستگاه خط بیل پیشرفتهتری توسط David Abraham تولید گردید. در سال ۱۹۹۱، Ernest Bate دستگاهی را تولید نمود برای نوشتن خط بریل بر روی کاغذ بریل مورد استفاده قرار میگرفت و ویژگیهای مانند پردازش کلمات، بازخورد صوتی و برجستهسازی را دارا میبود. در سال ۲۰۰۸ با اضافه کردن دکمه پاک کردن، این دستگاه بهبود یافت. در سال ۲۰۱۱ نیز David S.Morgan اجازه ورود اطلاعات دیجیتالی را ایجاد نمود.
مخترع خط آسان (خط بریل) برای نابینایان در ایران
مبتکر ایرانی، علی کاظمزاده موفق گردید تا خط جدید و راحتتری را برای نابینایان اختراع نماید. خط بریلی که توسط لوئی بریل ابداع گردید، در مجموع دارای ۱۵۰ نقطه بود، اما این خط ابداعی ایرانی شامل دو قالب یک نقطهای و دو نقطهای هستند. زمان یادگیری در این خط نیز کاهش یافته و مدت زمان بیشتری را در ذهن تثبیت میگردد. نکته مهم دیگری که درباره این خط جدید وجود دارد مربوط به برگه نوشتاری آن است؛ نوشتههای برجسته معمولی، عموماً بعد از مدتی از بین میروند، اما در این روش با استفاده از تلقهای پلاستیکی ساخته میشود که بادوامتر، سبکتر و مقرون به صرفهتر هستند.
کلام آخر
نابینایان و دیگر معلولین عزیز، قشر مهمی از هر جامعه هستند و باید امکانات مناسبی برای آنها در نظر گرفت. متاسفانه همچنان در بسیاری از جوامع بیتوجهیهای زیادی به این عزیزان میگردد و محدودیتهای زیادی برای آنها وجود دارد، اما همچنان بسیاری از آنها با قدرت و اراده برای ساخت دنیای بهتری برای خود تلاش مینمایند. وظیفه هرکدام از ما این است که در حد توان خود برای بهبود زندگی این عزیزان تلاش نماییم؛ زیرا این عزیزان نیز همانند ما حق داشتن زندگی و آینده خوبی دارند.
