بیمهی عمر (Life Insurance) یکی از رشتههای مهم و شناختهشدهی بیمهای در سراسر جهان است که آگاهی از شرایط و جزئیات آن اهمیت زیادی دارد. در بیمهنامههای عمر، بیمهگذار تصمیم میگیرد تا مبلغ مشخصی را تحت عنوان حق بیمه در مدت معین به شرکت بیمه بپردازد. شرکت بیمه نیز متعهد میشود بعد از گذشت مدت معین در بیمهنامه یا فوت بیمهگذار، مبلغی معاف از مالیات را به بیمهگذار یا بازماندگان او پرداخت کند. همانطور که میبینید موضوع این قرارداد بیمهای بسیار حساس است و برای آنکه بیمهنامه قابلاجرا باشد، وضعیت دقیق جسمانی بیمهگذار و پیشینهی فعالیتهای پرخطر او باید بهدقت مورد بررسی قرار بگیرد. بیمهی عمر یک پوشش بیمهای کاملا آیندهنگر است. کسی که اقدام به تهیهی بیمهنامهی عمر میکند، به فکر آیندهی اعضای خانواده و فرزندانش است و دوست دارد از آیندهی مالی آنها مطمئن باشد.
امروز در بلاگ بیمهشو از بیمهی عمر و پوششهای معروف و شناخته شدهی آن در جهان میگوییم. همانطور که در ابتدا نوشتیم بیمهی عمر در دنیا تحتعنوان «بیمهی زندگی» شناخته میشود. پس برای آشنایی با این پوشش بیمهایِ زندگیمحور با ما همراه باشید.
چرا به بیمه عمر نیاز داریم؟
قبل از آنکه به این سوال پاسخ دهیم، بیایید به یک سوال کلیتر فکر کنیم. «چرا به بیمه نیاز داریم؟» سعی کنید با درنظر گرفتن لیست بیمهنامههایتان به این پرسش پاسخ دهید. مثلا بیمهنامهی شخص ثالث را بهخاطر ریسک تصادف، بیمهی درمان تکمیلی را بهدلیل ریسک بیماری و بیمهی مسئولیت کارفرما را بهعلت ریسک وقوع حادثه در محل کارتان تهیه میکنید. به عبارت سادهتر، پوششهای بیمهای را برای به حداقل رساندن خسارتهای آینده تهیه میکنیم. اما در بیمههای عمر، این ریسک چیست و چرا به آن نیاز پیدا میکنیم؟
به بیمههای عمر، بیمههای آتیهی زندگی هم گفته میشود. همانطور که از نامش پیداست، در این پوشش بیمهای ما به فکر فردای زندگیمان هستیم. فردایی که با یک پشتوانهی مالیِ مطمئن محقق میشود. افراد با خرید بیمهی عمر، برای دوران پیری و بازنشستگیشان برنامهریزی میکنند و ریسک دغدغههای مالی را برای خودشان و اعضای خانوادهشان به حداقل میرسانند. البته بیمهی عمر، پوششهای مختلفی دارد و هرکدام از آنها هم شرایط ویژهی خودشان را دارند. اما هدف کلی تمام این بیمهنامهها، برنامهریزی برای فردا و آتیهی زندگیست.
چند دلیل مهم برای خرید بیمه عمر
- برنامهریزی برای دوران پیری، بازنشستگی و از کارافتادگی
- برخورداری از پوششهای بیمهای مانند پرداخت هزینههای درمان و بستری در اثر وقوع حادثه
- حفظ ارزش حق بیمهی پرداختی و همچنین امکان دریافت سود تشویقی درصورت پرداخت به موقع حق بیمه
- امکان دریافت وام بدون نیاز به وثیقه و ضامن در بیمههای عمر و سرمایهگذاری
- زندگی با آرامش و آسودگی خیال بیشتر
انواع بیمه عمر در جهان
بیشتر افراد با شنیدن نام بیمهی عمر تصور میکنند که این مبلغ تنها درصورت فوت بیمهگذار به بازماندگان او پرداخت میشود و همین موضوع باعث شده که تصور ناخوشایندی نسبت به این پوشش بیمهای پیدا کنند. در صورتیکه بیمهی عمر انواع مختلفی دارد و بسیاری از افراد بیمهی عمر را بهعنوان یک سرمایهگذاری بلندمدت و سودآور برای زمان حیاتشان انتخاب کردهاند. درواقع، انواع مختلفی از بیمهنامههای عمر برای پاسخگویی به نیازهای مختلف بیمهگذاران در دسترس است. در ادامه به بررسی انواع بیمههای عمر در جهان میپردازیم. بهخاطر داشته باشید که جزئیات و طرحهای بیمهی عمر در ایران با لیست زیر کمی متفاوت است.
پیش از هر چیز باید بدانیم که بیمههای عمر در جهان در دو طرح مدتدار (Term Life Insurance) و دائم (Permanent Life Insurance) ارائه میشود.
بیمه عمر مدت دار
بیمههای عمر مدتدار، بیمهنامههاییاند که باتوجه به درخواست بیمهگذار برای بازههای زمانی ده، بیست یا سیساله صادر میشوند. در این پوشش بیمهای شرکت بیمه تعهد میدهد که در صورت فوت بیمهگذار در مدت زمان اعتبار بیمهنامه، مبلغ مشخصی را به بازماندگان بپردازد. این مبلغ میتواند بهصورت یکجا، ماهانه یا سالانه به ذینفعان پرداخت شود. بیشتر ذینفعان ترجیح میدهند این مبلغ را بهصورت مستمریهای ماهانه دریافت کنند تا مالیات از آن کسر نشود. بیمهی عمر مدتدار طرفدارهای بیشتری در دنیا دارد. چرا که حق بیمهی آن نسبت به پرداختی شرکت بیمه مقرون بهصرفهتر است.
این نوع بیمهنامه در سه طرح ارائه میشود:
بیمه عمر کاهشی
بیمهی عمر مدتدارِ کاهشی (Decreasing Term Life Insurance) از بیمهنامههای قابل تمدید است. در این نوع بیمهنامه، مبلغی که قرار است در صورت فوت به ذینفعان پرداخت شود در طول مدت زمان بیمهنامه با نرخ از پیش تعیینشدهای کاهش مییابد. بهعنوان مثال بیمهگذار یک طرح بیمهای بیست ساله با شرط پرداخت سیصد میلیون تومان و نرخ کاهشی پنج درصد تهیه میکند. در صورت فوت فرد در سال اول، بازماندگان او مبلغی برابر با سیصد میلیون تومان را دریافت میکنند. اما در صورت فوت فرد در سال دوم، این مبلغ دویست و هشتاد و پنج میلیون تومان خواهد بود. در پایان سال بیستُم، این مبلغ به صفر میرسد و بیمهنامه نیز پایان مییابد.
بیمه عمر ثابت
در بیمه عمر مدتدارِ ثابت (Level Term Life Insurance)، پرداختیِ شرکت بیمه در مدت زمان اعتبار قرارداد بیمه ثابت باقی میماند. به همین ترتیب حق بیمهی پرداختی بیمهگذار هم ثابت خواهد ماند.
بیمه عمر افزایشی
بیمهی عمر مدتدارِ افزایشی (Increasing Term Life Insurance) یک پوشش بیمهای عمر است که پرداختی شرکت بیمه در طول زمان افزایش پیدا میکند. این طرح بیمهای برای کسانیست که میخواهند با گذشت زمان، پرداختی شرکت بیمه نیز افزایش پیدا کند. در این طرح بیمهای، حق بیمه نیز ممکن است روندی افزایشی داشته باشد.
بیمه عمر دائم
در این طرح بیمهای، بیمهنامه در طول سالهای حیات بیمهگذار معتبر خواهد ماند؛ مگر آنکه بیمهگذار پرداخت حق بیمه را متوقف کند. بیمهی عمر دائم معمولا گرانتر از بیمهی عمر مدتدار است. بیمهی عمر دائم به سه طرح جزئیتر تقسیم میشود؛ بیمهی تمام عمر، بیمهی عمر جامع و بیمهی عمر متغیر.
بیمه تمام عمر
بیمهی تمام عمر (Whole Life Insurance) از انواع بیمههای عمر دائم است که برخلاف بیمههای مدتدار، دارای یک جزء پسانداز است که میتوان از آن وام با نرخ بهرهی ثابت گرفت. از این بیمهنامه، تحت عنوان بیمهی عمر سنتی نیز یاد میشود.
بیمه عمر جامع (یونیورسال)
بیمه عمر یونیورسال را در ایران با نام «بیمههای عمر و سرمایهگذاری» میشناسیم. بیمهی یونیورسال ترکیبی از بیمهی عمر و اندوختهی سرمایهگذاری است. در این پوشش بیمهای به حق بیمههای شما نرخ سود تضمینی تعلق میگیرد. بنابراین با گذشت زمان، یک اندوختهی مالی مطمئن خواهید داشت که مدام در حال افزایش است. در ایران، این پوشش بیمهای بهصورت یک بیمهنامه با مدت معین ارائه میشود.
بیمه جامع متغیر
در این بیمهنامه، ارزش نقدی بیمهنامهی شما در یک حساب بانکی مشترک با شرکت بیمه قرار میگیرد. البته وضعیت بازار روی این مبلغ تاثیر مستقیم میگذارد و ممکن است از محل این بیمهنامه، سود یا ضرر کنید.
مقایسه ی بیمه عمر مدت دار و دائم
همانطور که از نام آنها پیداست، بیمهی عمر مدتدار فقط برای مدت معینی ادامه دارد و درصورت فوت بیمهگذار قبل از تاریخ انقضای بیمهنامه، بیمهگر مبلغ مشخصی (این مبلغ میتواند همراه با پوشش هزینههای تدفین باشد) را به ذینفعان پرداخت میکند. اما بیمهی عمر دائم تا زمانیکه بیمهگذار به پرداخت حقبیمههایش ادامه دهد، اعتبار خواهد داشت.
یکی دیگر از تفاوتهای اساسی بیمهی عمر دائم و مدتدار مربوط به حق بیمههای آنهاست. بهصورت کلی، حق بیمه در بیمههای عمر مدتدار بسیار کمتر از بیمههای عمر دائم است.
عوامل تاثیرگذار در حق بیمه و هزینه های بیمه عمر
شرکتهای بیمه در سراسر جهان، با درنظر گرفتن شاخصههای زیر حقبیمهی پوششهای عمر را مشخص میکنند:
- سن: هرچه امید به زندگی در فرد بیشتر باشد، ریسک فوت نیز کاهش مییابد و حق بیمهی پرداختی نیز کمتر خواهد بود.
- جنسیت: بررسیهای آماری نشان میدهد که در مجموع زنان طول عمر بیشتری نسبت به مردان دارند. به همین دلیل معمولا زنان نسبت به مردان همسن خودشان، حق بیمهی کمتری پرداخت میکنند.
- استعمال دخانیات: افراد سیگاری بیشتر از دیگران در معرض مشکلات ریوی و تنفسی هستند. به همین دلیل حق بیمه به همان نسبت برای آنها افزایش مییابد.
- وضعیت سلامت: انجام معاینات دقیق پزشکی و تستهای غربالگری برای مشخص شدن وضعیت سلامت فرد قبل از صدور بیمهنامه، ضروری است.
- سبک زندگی: سبک زندگی پرخطر و بیمحابا قطعا باعث افزایش حق بیمه خواهد شد.
- سابقهی پزشکی خانواده: سابقهی وجود برخی بیماریها مانند سرطان در میان اعضای خانواده و بستگان شما، میتواند باعث افزایش حق بیمهی پرداختی شود. چرا که خطر ابتلا به این بیماریها در شما بیشتر از دیگران خواهد بود.
- سابقهی رانندگی: سابقهی تخلفات رانندگی، رانندگی در حین مستی و یا تصادفهای رانندگی میتواند حق بیمه را بهطور چشمگیری افزایش دهد.
بیمه عمر برای چه کسانی مناسب است؟
هر کسی با هر سطح نیاز و بودجهای، میتواند نسبت به خرید بیمههای عمر اقدام کند. چرا که طرحهای بیمهی عمر بسیار متنوع و گسترده است و میتوان به آن چشم یک سرمایهگذاری بلندمدت و سودآور نیز نگاه کرد. با این وجود، برخی افراد ممکن است نیاز بیشتری به این پوشش بیمهای داشته باشند.
- والدینی که فرزند یا فرزندانی با نیازهای ویژه دارند: تهیهی بیمهی عمر به والدینی که نگران آتیهی فرزندانشان هستند، بسیار توصیه میشود. بهخصوص اگر فرزندشان معلول یا دارای نیازهای ویژه است و مطمئناند که هیچگاه خودکفا نخواهد شد. با تهیهی بیمهی عمر، از آیندهی مالی فرزندانشان مطمئن خواهند بود.
- کسانی که در یک ملک با هم شریکاند: اگر با مرگ یکی از مالکین دیگری قادر به پرداخت وام خانه، هزینههای نگهداری و مالیات نباشد، بیمهی عمر میتواند مفید باشد. بهطور مثال، زوجهای جوان ممکن است برای خرید اولین خانهی مشترکشان، اقدام به دریافت وام مسکن کنند. در چنین وضعیتی برای اطمینان از عقب نیفتادن قسطهای بانک، میتوانند بیمهی مدتدار تهیه کنند.
- افراد کمسنوسال: همانطور که گفتیم هرچه سن بیمهگذار کمتر باشد، حق بیمه نیز کمتر خواهد بود. بنابراین بیمههای عمر برای کودکان، نوجوانان و جوانان میتواند تبدیل به یک سرمایهگذاری سودآور و بیخطر شود.
- افراد ثروتمندی که نگران پرداخت مالیاتاند: بیمهی عمر میتواند بودجهای را برای پوشش مالیات و حفظ ارزش کامل دارایی فراهم کند.
- خانوادههایی که توانایی پرداخت هزینهی مراسم خاکسپاری را ندارند: پوششهای عمر، معمولا هزینههای مربوط به مراسم تدفین و خاکسپاری بیمهگذار را بهعهده میگیرند.
- بازنشستگان: افراد بازنشسته با تهیهی بیمهی عمر درآمد دومی در کنار مستمری وزارت کار، برای دوران بازنشستگیشان خواهند داشت.
- افراد دارای شرایط خاص: مانند افراد سیگاری، افراد مبتلا به بیماریهای مزمن مانند دیابت و یا افراد مبتلا به سرطان که به فکر تامین آتیهی فرزندان و اعضای خانوادهشان هستند.
جمعبندی بیمه های عمر
در مطلبی که خواندید از سازوکار بیمههای عمر در جهان گفتیم. همچنین با انواع بیمههای عمر آشنا شدید و شرایط کلی هر بیمهنامه را بررسی کردیم. بیمهی عمر یک پوشش بیمهای جذاب، حساس و پرطرفدار است که برای هر کس با توجه به شرایط زندگی و نیازهایش، پیشنهادی دارد. همانطور که گفتیم دستهبندی بیمههای عمر در ایران کمی متفاوت است و جزئیات هر بیمهنامه تعیینکنندهی مبلغ حق بیمه و پوششهای اضافی خواهد بود. اگر با خواندن این مطلب به فکر خرید بیمهی عمر و دریافت درآمد مادامالعمر افتادهاید، اولین قدم مشاوره با یک کارشناس بیمهایست. در این مسیر بیمهشو شما را همراهی میکند.