اگر پای صحبت و درد دل مدرسان حقالتدریسی و اساتید دانشگاهی بنشینیم، داستانهای زیادی از نارضایتیشان میشنویم که بخش زیادی از این نارضایتیها، به عدم پرداخت بهموقع حقوق و دستمزد و قرار نگرفتن اسمشان در لیست بیمه مربوط میشود. مسئلهی بیمه استادان و اساتید دانشگاهی، مسئلهی تازهای نیست. با در نظر گرفتن قانون کار، تمام استادان اعم از اساتید دائمی یا حقالتدریسی باید توسط دانشگاه بیمه شوند. اما آنچه که در واقعیت اتفاق میافتد، عدم توجه مسئولان دانشگاه به بیمهی مدرسان حقالتدریسی است.
مشکلات مربوط به بیمه نشدن اساتید و مدرسان حقالتدریسی، فقط به دوران خدمت آنها محدود نمیشود. مدرسی که سر کلاس میرود اما بیمه برای او رد نمیشود؛ نه از پوششهای حمایتی بیمه در طول سالهای خدمتش برخوردار خواهد بود و نه تحتپوشش مستمری بازنشستگی قرار خواهد گرفت. همچنین سابقهی کار او ثبت نمیشود و همین موضوع روی پیشرفت شغلی و حرفهای فرد تاثیر منفی میگذارد.
در ادامهی این مطلب از بلاگ بیمهشو از بیمه مدرسان حقالتدریسی و قوانین مربوط به آن میگوییم. همچنین با خرید بیمه عمر و بازنشستگی بهعنوان یک راهکار بیمهای برای تامین نیازهای مالی مدرسان آشنا میشویم. با ما همراه باشید.
مدرسان حق التدریس چه کسانی هستند؟
مدرسان حقالتدریس به اساتیدی گفته میشود که به ازای مجموع ساعتهای کاریشان به آنها حقوق و مزایا تعلق میگیرد. بهعنوان نمونه، یک مدرس حقالتدریس ممکن است در طول هفته فقط سه روز در دانشگاه حاضر شود و در مجموع ده ساعت تدریس داشته باشد. به اینترتیب، حقوق و دستمزد او براساس ده ساعت تدریس در هفته محاسبه میشود.
البته این نکته را باید یادآوری کنیم که معلمین حقالتدریس که در مدارس فعالیت میکنند، زیرنظر وزارت آموزش و پرورش هستند و قوانین این نهاد دولتی بر فعالیت آنها حکمفرماست. آنچه در این مطلب به آن میپردازیم، حقوق مدرسان حقالتدریسیِ دانشگاهی و مشکلات مربوط به بیمه اساتید دانشگاهی است.
به هر ترتیب، اگر بخواهیم نگاهی دقیقتر به انواع قراردادهای کاری بیندازیم، باید بگوییم که از نظر قانون سه نوع قرارداد کار وجود دارد؛ قرارداد استخدام رسمی، پیمانی و قراردادی. هر کدام از این قراردادها، ویژگیها و شرایط مخصوص بهخودشان را دارند. البته در یک نگاه کلی باید گفت که بیشتر افراد ترجیح میدهند استخدام رسمی باشند تا هم خیالشان بابت آیندهی شغلیشان آسوده باشد و هم حقوق و دستمزد بالاتری دریافت کنند.
استخدام پیمانی نوع دیگری از قرارداد کار است که بیشتر برای انجام امور اجرایی و تصدیگری درنظر گرفته میشود. کسی که بهعنوان نیروی پیمانی وارد مجموعهای میشود، میتواند با ارائهی عملکرد مطلوب برای رسمیشدنش تلاش کند. یکی از تفاوتهای مهم بین نیروی استخدام رسمی و پیمانی، نوع بیمهی آنهاست. کارمندان رسمی که در نهادهای دولتی و اداری مشغول به کار هستند، تحتپوشش بیمه خدمات درمانی قرار میگیرند؛ اما کارمندان پیمانی تحتپوشش بیمه تامین اجتماعی خواهند بود.
استخدام قراردادی نیز براساس جزئیات قرارداد کار و برای مدتی محدود و مشخص خواهد بود. زمانیکه قرارداد به پایان برسد، طرفین برای تمدید یا عدم تمدید قرارداد تصمیمگیری میکنند و به توافق میرسند. بهعنوان مثال، برونسپاری بخشی از فعالیتهای یک شرکت به فرد یا تیمی خارج از سازمان، یک نوع استخدام قراردادی بهحساب میآید.
بیمه اساتید چه قوانینی دارد؟
در دولت قبلی، وزیر علوم بر این موضوع تاکید کرده بود که اساتید حقالتدریسی نمیتوانند جذب هیئتعلمی شوند. او در صحبتهایش به این نکته اشاره کرد که «در دانشگاهها افرادی که از طریق فرآیند جذب وارد میشوند، عنوان استاد یا هیئت علمی را کسب میکنند و افرادی که بهازای هر درس حقالتدریس میگیرند، عنوان حقالتدریسی را دارند.» به اینترتیب، اگر چه که حقالتدریسی بودن سابقهی مثبت و مزیت چندانی برای فعالیت در حوزهی دانشگاه و هیئتعلمی شدن بهحساب نمیآید؛ اما حقالتدریسی بودن هیچ منافاتی با بیمه اساتید و مدرسان ندارد. درواقع، دانشگاهها و تمام موسسات عالی آموزشی وظیفه دارند که تمام مدرسانشان را اعم از رسمی و حقالتدریسی بیمه کنند.
طبق مادهی ۴ قانون کار و مادهی ۲ قانون تامین اجتماعی، مراکز آموزشی بهعنوان فضای کار و کارگاه شناخته میشوند و مدرسانی که در این کارگاهها تدریس میکنند از نظر قانونی «کارگر» بهحساب میآیند و بنابراین، کارفرما وظیفه دارد تا این افراد را بیمه کند. یکی از پرسشهای پرتکرار در این زمینه دربارهی اساتیدیست که در چند مرکز آموزشی مختلف به تدریس میپردازند. باید بهخاطر داشته باشیم که مهم نیست فردِ بیمهشده از سمت چند کارفرما بیمه شده است؛ مهم آن است که طبق قانون کار، هر کارفرمایی وظیفه دارد تا کارگران تحتپوشش خود را بیمه کند.
طبق قانون، اگر حقوق فرد بیمهشده تا هفت برابر پایهحقوق وزارت کار باشد، حقبیمه باید برای او پرداخت شود. اگر مجموع حقوق و دستمزد فرد در یک کارگاه یا مجموع کارگاههایی که در آن فعالیت میکند از هفت برابر پایهحقوق بیشتر شد؛ دیگر نیازی نیست که برای مازاد دستمزد او حقبیمه پرداخت شود. بهعنوان مثال اگر پایه حقوق چهار میلیون تومان باشد و مجموع دستمزد فرد در ماه بیشتر از سی میلیون تومان باشد؛ براساس همان بیستوهشت میلیون تومان برای او حقبیمه پرداخت خواهد شد.
به هر ترتیب، طبق گفتههای رئیس سازمان تامین اجتماعی ساوه، اساتید و مدرسان حقالتدریسی باید به تناسب ساعات تدریسشان از مزایا و خدمات بیمه نیز بهرهمند باشند. او بر این نکته تاکید کرد که « براساس قانون، تمام دانشگاهها، موسسههای آموزشی و مدارس غیرانتفاعی مکلف هستند نسبت به بیمه کردن اساتید دانشگاهی و مدرسین حقالزحمهای که به صورت ساعتی و یا پاره وقت فعالیت میکنند، اقدام کنند و لیست بیمهشان را به سازمان تامین اجتماعی ارسال کنند.» بر این اساس، هر هفت و نیم ساعت یک روز بیمهای کامل برای مدرس درنظر گرفته میشود و در لیست بیمهای درج میشود.
مشکلات بیمه استادان در واقعیت چیست؟
تا اینجا خواندیم که براساس قوانین، اساتید حقالتدریسی در بدترین شرایط باید براساس مجموع ساعتهای تدریسشان تحتپوشش بیمه قرار بگیرند و برای ایشان حقبیمه رد شود. اما در واقعیت، چقدر به این قانون عمل میشود؟
اگر پای صحبتهای مدرسان و اساتید دانشگاهی بنشینیم، از زبان آنها خواهیم شنید که برخی دانشگاهها از مدرسان میخواهند تا برگهی عدم درخواست بیمه را امضا کنند. هرچند چنین مدرکی در زمان رسیدگی به شکایتها، مورد تائید ادارهی کار قرار نمیگیرد اما از آنجایی که اکثر اساتید دانشگاهی از این موضوع بیاطلاعاند، پای این برگه را امضا میکنند و حق و حقوقشان را پیگیری نمیکنند.
خرید بیمه عمر و مستمری برای مدرسان حق التدریس
بیایید بدترین شرایط را تصور کنیم. بهعنوان مثال شما یک مدرس حقالتدریس هستید که تحتپوشش بیمه اساتید قرار نگرفتهاید و حقبیمه برای شما رد نمیشود. به این ترتیب، حقوق و دستمزد مختصری دریافت میکنید و سابقهی کاریتان نیز ثبت نمیشود. از طرف دیگر نه میتوانید برای بازنشستگی اقدام کنید و نه مستمری به شما تعلق خواهد گرفت. پس چطور میتوانید برای نیازهای مالی سالهای آیندهی زندگیتان برنامهریزی کنید و آنها را تامین کنید؟ خب، ما یک راهکار آسان بیمهای برای شما داریم؛ خرید بیمه عمر.
بیمه عمر و سرمایهگذاری، بیمهنامهایست که فارغ از میزان درآمد و سابقهی کاریتان به شما کمک میکند تا آیندهای بهتر را برای خود و خانوادهتان رقم بزنید. از محل حقبیمههای اندکی که به مرور زمان پرداخت میکنید، اندوختهای برای شما تشکیل میشود که به آن سود تضمینی و سود مشارکت در منافع نیز تعلق میگیرد.
همچنین در طول مدت اعتبار بیمهنامه از پوششهای تکمیلی عمر نیز برخوردار خواهید بود و در صورت نیاز میتوانید اندوختهتان را بازخرید کنید یا از محل آن وام دریافت کنید. پس پیشنهاد میکنیم که حتی اگر از اساتید هیئتعلمی هستید یا به استخدام رسمی و دائمی دانشگاه درآمدهاید، باز هم از خرید بیمه عمر و سرمایهگذاری و برخورداری از مزایای منحصربهفرد مالی آن غافل نشوید.
در مطلبی که خواندید با مسئلهی بیمه اساتید و بیمه مدرسان حقالتدریس بیشتر آشنا شدید. متاسفانه عدم هماهنگیها و مشکلاتی که در رابطه با بیمه استادان وجود دارد، تعداد زیادی از اساتید دانشگاهی را نسبت به آیندهی شغلیشان دلسرد و ناامید کرده است. در چنین وضعیتی، بیمه خویشفرما و خرید بیمه عمر و بازنشستگی از بهترین راهکارهاییست که میتواند خلاء بیمه اساتید را تا حد زیادی جبران کند. برای خرید، استعلام قیمت و مقایسه انواع بیمه می توانید از طریق لینک خرید انواع بیمه اقدام نمایید.