بیمه شخص ثالث و پوشش های آن را می شناسید؟

هیچ بیمه‌نامه‌ای به اندازه‌ی بیمه‌نامه شخص ثالث برای اتومبیل و موتورسیکلت شما اهمیت ندارد. بیمه شخص ثالث از جنس بیمه‌نامه‌های مسئولیت است که در آن شرکت بیمه تعهد می‌دهد تا در صورت وقوع حادثه‌ی رانندگی‌ای که در آن مقصر بوده‌اید، خسارت وارد شده به دیگران را جبران کند. اهمیت این بیمه‌نامه به قدری زیاد است که حتی راننده‌های حرفه‌ای و کارکشته هم اجازه ندارند بدون بیمه شخص ثالث پشت فرمان بنشینند؛ چرا که قانون‌گذار خرید بیمه شخص ثالث را برای همه‌ی دارندگان وسایل نقلیه‌ی مختلف اجباری کرده است.

خیلی از ما ممکن است بدون آن‌که بدانیم دقیقا حق‌بیمه‌ی شخص ثالث را بابت چه خدمات و پوشش‌هایی پرداخت می‌کنیم، بیمه‌نامه‌مان را هر سال تمدید کنیم. یا ممکن است با سازوکار دریافت خسارت از محل بیمه شخص ثالث آشنا نباشیم و در زمان وقوع حادثه و خسارت، دچار سردرگمی شویم. به همین دلیل، در ادامه‌ی این مطلب از بلاگ بیمه‌شو با بیمه شخص ثالث و پوشش‌های آن بیشتر آشنا می‌شویم و قوانین و مقررات مربوط به پرداخت و جبران خسارت این رشته‌ی بیمه‌ای را با هم بررسی می‌کنیم.

بیمه شخص ثالث چیست؟

بیمه شخص ثالث یک پوشش بیمه‌ای اجباری برای تمام دارندگان وسایل نقلیه‌ی موتوریِ زمینی است. یعنی فرقی نمی‌کند که مالک خودروی سواری باشید یا اتوبوس و ون و یا موتورسیکلت؛ باز هم باید بیمه‌نامه‌ی شخص ثالث متناسب با وسیله‌ی نقلیه‌تان را داشته باشید. اما بیمه شخص ثالث از جنس بیمه‌نامه‌های مسئولیت است.

یعنی با پرداخت حق‌بیمه، شرکت بیمه تعهد می‌دهد که خسارت‌های جانی و مالی وارد شده به اشخاص ثالث در حوادث رانندگی را تا سقف تعهداتش جبران کند. مثلا یک حادثه‌ی رانندگی را تصور کنید که در آن با یک خودروی لوکس و گران‌قیمت تصادف کرده‌اید و از طرفی مقصر حادثه هم بوده‌اید. در چنین وضعیتی، خسارت مالی وارد شده به خودروی طرف دیگر حادثه از محل بیمه‌نامه‌ی شخص ثالث شما پرداخت خواهد شد.

ممکن است بپرسید که آیا خسارتی که در اثر تصادف به خودروی خودتان وارد شده است هم از طریق بیمه‌نامه‌ی شخص ثالث قابل جبران است یا خیر. پاسخ این است که بیمه‌نامه شخص ثالث فقط در قبال خسارت‌هایی که به دیگران در حادثه وارد شده است، مسئول است. پس برای جبران خسارت‌هایی که به خودروی خودتان وارد شده است باید به فکر خرید بیمه بدنه باشید. البته در سال‌های اخیر پوشش تامین خسارت‌های جانی راننده‌ی مقصر نیز به لیست تعهدات بیمه شخص ثالث اضافه شده است که در آن فقط آسیب‌های بدنی‌ای که در اثر حادثه به خود راننده‌ی مقصر وارد شده است، تا سقف تعهدات شرکت بیمه جبران خواهد شد.

پوشش های بیمه شخص ثالث

از آن‌جایی که بیمه شخص ثالث یک بیمه‌نامه‌ی اجباری‌ست، بیمه مرکزی نظارت بیشتری بر روی پوشش‌ها و حق‌بیمه‌ی آن دارد. در حال حاضر با خرید بیمه شخص ثالث از هر شرکت بیمه‌ای به سه پوشش اساسی و کاربردی زیر دسترسی خواهید داشت:

• پوشش جانی
• پوشش مالی
• پوشش حوادث راننده

پوشش جانی بیمه شخص ثالث

پوشش جانی بیمه شخص ثالث به جبران خسارت‌های جانی و بدنی وارد شده به شخص یا اشخاص ثالثِ درگیر در حادثه‌ی رانندگی می‌پردازد. به این ترتیب در پوشش جانی است که هزینه‌های درمان و بستری، غرامت نقص‌عضو و دیه‌ی فوت تا سقف تعهدات بیمه‌گر پرداخت خواهد شد. سقف تعهدات پوشش جانی موضوعی‌ست که هر سال براساس نرخ دیه و توسط قوه قضائیه و بیمه مرکزی معلوم و مشخص می‌شود. مبنای تعهدات بیمه‌گرِ شخص ثالث در سال ۱۴۰۱ نرخ دیه‌ی هشتصد میلیون تومانی در ماه‌های حرام است. به این ترتیب دیه‌ای که در یک حادثه‌ی رانندگی منجر به فوت از محل بیمه‌نامه‌ی شخص ثالثِ راننده‌ی مقصر به بازماندگان متوفی پرداخت خواهد شد برابر با نرخ دیه‌ی یک مرد کامل مسلمان در ماه حرام است که این مبلغ برای سال ۱۴۰۱ برابر با هشتصد میلیون تومان تعیین شده است.

پوشش مالی بیمه شخص ثالث

پوشش مالی بیمه شخص ثالث به جبرانِ خسارت‌های مالی وارد شده بر اموال منقول و غیرمنقول شخص ثالث در اثر حادثه‌ی رانندگی می‌پردازد. مثلا در یک سپر به سپر ساده ممکن است خسارت اندکی به ماشین روبه‌رویی‌تان وارد کنید. جبران این خسارت از محلِ پوشش مالی بیمه شخص ثالث امکان‌پذیر خواهد بود. در این‌جا نیز سقف تعهدات براساس نرخ دیه مشخص می‌شود.

معمولا حداقل پوشش مالی در بیمه‌نامه شخص ثالث برابر با دو و نیم درصد از نرخ دیه در آن سال است. به این ترتیب حداقل پوشش مالی شخص ثالث در سال ۱۴۰۱ برابر با بیست میلیون تومان است. سقف تعهدات پوشش مالی طبق آن‌چه که بیمه مرکزی برای سال ۱۴۰۱ اعلام کرده است برابر با چهارصد میلیون تومان است. البته هر کدام از شرکت‌های بیمه با در نظر گرفتن میزان توانگری‌شان ممکن است مبلغ متفاوتی را برای سقف تعهدات‌شان اعلام کنند. بنابراین مهم‌ترین نکته در مورد پوشش مالی بیمه شخص ثالث این است که شرکت‌های بیمه حداقل تعهد را در پرداخت خسارت رعایت کنند.

پوشش حوادث راننده

در یک حادثه‌ی رانندگی، تمام افراد آسیب‌دیده غیر از راننده‌ی مقصر شخص ثالث به حساب می‌آیند. بنابراین حتی سرنشین‌های اتومبیل مقصر نیز شخص ثالث‌اند و می‌توانند در صورت آسیب دیدن از بیمه‌نامه شخص ثالث، خسارت دریافت کنند. خود راننده‌ی مقصر نیز می‌تواند از محل بیمه‌نامه‌ی شخص ثالث‌اش، غرامت دریافت کند.

به این ترتیب اگر راننده‌ی مقصر در حادثه‌ی رانندگی آسیب جانی ببیند، با در نظر گرفتن شرایط و جزئیات بیمه‌نامه به او غرامت تعلق خواهد گرفت. همچنین اگر راننده‌ی مقصر در اثر سانحه‌ی رانندگی از دنیا برود، دیه‌ی فوت به بازماندگان او پرداخت خواهد شد. تعهدات پوشش حوادث راننده براساس نرخ دیه در ماه‌های غیرحرام محاسبه می‌شود. بنابراین اگر راننده‌ی مقصر در اثر حادثه‌ی رانندگی از دنیا برود، مبلغی برابر با نرخ دیه‌ی مرد کامل مسلمان در یکی از ماه‌های غیرحرام به بازماندگان او پرداخت خواهد شد. این مبلغ در سال ۱۴۰۱ برابر با ششصد میلیون تومان خواهد بود. پوشش‌های بیمه حوادث راننده که زیرمجموعه‌ی بیمه شخص ثالث است به ترتیب زیر خواهد بود:

• پرداخت دیه‌ی فوت
• پرداخت غرامت قطع یا نقص‌عضو دائم
• پرداخت هزینه‌های درمان و پزشکی
• پرداخت دیه‌ی جراحت

نرخ حق بیمه شخص ثالث چگونه محاسبه می شود؟

همان‌طور که بالاتر به آن اشاره کردیم، نرخ دیه یکی از مهم‌ترین فاکتورهای تعیین‌کننده‌ی نرخ حق‌بیمه‌ی شخص ثالث است. از آن‌جایی که بیمه شخص ثالث یک بیمه‌نامه‌ی اجباری‌ست، بیمه مرکزی و پلیس راهور نهایت تلاش‌شان را می‌کنند تا افراد بیشتری را به خرید این بیمه‌نامه ترغیب کنند. به همین دلیل است که نظارت بیشتری روی حق‌بیمه‌ی شخص ثالث اعمال می‌شود تا امکان خرید بیمه شخص ثالث موتور سیکلت و خودرو برای دارندگان آنها، مهیا شود. بنابراین نرخ پایه‌ی حق‌بیمه‌ی شخص ثالث هر سال از سمت بیمه مرکزی به تمام شرکت‌های بیمه اعلام می‌شود تا آن را مبنای کار خود قرار دهند.

در کنار نرخ پایه‌ی شخص ثالث که توسط بیمه مرکزی اعلام می‌شود، موارد دیگری هم در محاسبه‌ی نرخ نهایی حق‌بیمه تاثیرگذار خواهند بود:

• تخفیف عدم خسارت شخص ثالث در زمان تمدید بیمه‌نامه
• جریمه‌ی تاخیر در تمدید بیمه‌نامه شخص ثالث
• جشنواره‌ها و مناسبت‌های تخفیفی که خود شرکت بیمه در نظر گرفته است
• سقف تعهدات پوشش مالی شرکت بیمه
• مدت اعتبار بیمه‌نامه شخص ثالث (یک‌سال یا چند ماه)

نرخ پایه‌ی حق‌بیمه شخص ثالث در سال ۱۴۰۱ طبق جدول زیر توسط بیمه مرکزی اعلام شده است:

حق بیمه پایه سالیانه انواع وسایل نقلیه برای بیمه اجباری خسارات وارد شده به شخص ثالث در اثر حوادث ناشی از وسایل نقلیه در سال ۱۴۰۱

برای تعهدات بدنی (دیه) ۸۰۰۰ میلیون ریال و تعهدات مالی ۲۰۰ میلیون ریال و با اعمال تخفیف کرونا

در مطلبی که خواندید با پایه و اساس بیمه شخص ثالث و پوشش‌های آن به خوبی آشنا شدید. به‌خاطر داشته باشید که تمدید به‌موقع بیمه‌نامه‌ شخص ثالث اهمیت بسیار زیادی دارد؛ چرا که شرکت‌های بیمه جریمه‌ی دیرکرد برای تمدید بیمه شخص ثالث را در نظر گرفته‌اند که به‌صورت روزشمار محاسبه می‌شود. بنابراین اگر موعد تمدید بیمه‌نامه‌تان نزدیک است، فراموش نکنید که به آسانی و بدون دردسر از طریق سایت بیمه‌شو می‌توانید برای خرید و تمدید بیمه‌نامه شخص ثالث‌تان از بهترین بیمه‌گرها اقدام کنید.